Bộ Công an đang tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với hồ sơ dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản đối với các hành vi được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.
Đề xuất bổ sung trường hợp không lập biên bản
Tại Điểm d Khoản 1 Điều 44 dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung trường hợp không phải lập biên bản vi phạm hành chính khi hành vi vi phạm được phát hiện thông qua các phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ. Đề xuất này nhằm thực hiện chủ trương của Chính phủ tại Nghị quyết số 151/NQ-CP ngày 14/6/2026 về việc thông qua chính sách xây dựng Luật Xử lý vi phạm hành chính. Nghị quyết yêu cầu rà soát, cắt giảm các thủ tục không cần thiết trong quy trình xử phạt, hạn chế phát sinh thời gian, chi phí cho cơ quan, tổ chức, cá nhân, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong hoạt động xử lý vi phạm hành chính.
Phát hiện vi phạm qua thiết bị kỹ thuật đã có đầy đủ căn cứ
Theo Bộ Công an, hiện nay các hành vi vi phạm hành chính được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (như cân kiểm tra tải trọng xe cơ giới; phương tiện đo nồng độ cồn trong hơi thở; hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự, điều hành giao thông…) đã có đầy đủ căn cứ, dữ liệu để ra quyết định xử phạt. Kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phải được ghi nhận bằng văn bản, gồm các thông tin cơ bản như: tên cơ quan, đơn vị và chữ ký, họ tên của người sử dụng phương tiện, thiết bị; tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm (trường hợp xác minh được); bản ảnh, hình ảnh (đối với thiết bị ghi hình, phương tiện đo tốc độ có ghi hình ảnh); âm thanh (đối với thiết bị ghi âm); chỉ số đo, phân tích (đối với phương tiện, thiết bị có chức năng đo lường, phân tích, kiểm định); thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm hoặc kết luận về kết quả đo lường, phân tích, kiểm định; cùng các thông tin khác liên quan. Các thông tin này đã tương ứng với các thông tin quan trọng trong biên bản vi phạm hành chính.
Quy trình xử lý sau khi phát hiện
Khi có kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, người có thẩm quyền thụ lý giải quyết vụ việc xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật và thực hiện các bước: xác định thông tin về tổ chức, cá nhân vi phạm; gửi thông báo bằng văn bản yêu cầu tổ chức, cá nhân vi phạm đến trụ sở cơ quan để giải quyết, trừ trường hợp đã xác định được tại địa điểm xảy ra vi phạm; ra quyết định xử phạt và tổ chức thi hành quyết định theo quy định.
Lý do bỏ lập biên bản
Bộ Công an cho rằng, trong trường hợp đã có đầy đủ chứng cứ điện tử và dữ liệu khách quan từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật, việc tiếp tục lập biên bản vi phạm hành chính là không cần thiết, kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí và chưa phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.
