Bộ Công an đã tiên phong rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục phòng cháy, chữa cháy (PCCC), tháo gỡ "nút thắt" kinh niên cho các dự án đầu tư, đồng thời đánh dấu bước chuyển dịch tư duy quản lý nhà nước từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Theo quy định hiện hành, công trình thuộc diện quản lý PCCC phải thực hiện hai thủ tục nối tiếp: thẩm định thiết kế và kiểm tra nghiệm thu. Bộ Công an nhận thấy cả hai đều nhằm đánh giá việc chấp hành quy định pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật, nên đề xuất bãi bỏ kiểm tra nghiệm thu để tránh trùng lặp, lãng phí, chậm tiến độ dự án.
Cắt giảm mạnh thủ tục hành chính PCCC
Đại tá Nguyễn Thanh Điệp, Phó Cục trưởng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ (C07-Bộ Công an), cho biết: "Thời gian qua C07 đã tham mưu cắt giảm hơn 91,6% thủ tục hành chính. Hiện nay chỉ còn 3 thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC thuộc thẩm quyền của Bộ Công an: thẩm định thiết kế, thẩm duyệt thiết kế (trường hợp điều chỉnh thiết kế trong quá trình thi công) và cấp phép lưu thông."
Phối hợp sửa quy chuẩn, thể chế hóa chính sách
Bộ Công an phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát, sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình (Quy chuẩn 06), vốn gây khó khăn cho doanh nghiệp. Những nỗ lực này được thể chế hóa qua Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, và đang được hoàn thiện trong dự thảo Luật PCCC sửa đổi.
Xóa bỏ cơ chế "xin-cho", nâng cao trách nhiệm doanh nghiệp
Việc bãi bỏ thủ tục phê duyệt phương án PCCC hành chính xóa bỏ cơ chế "xin-cho", giảm gánh nặng giấy tờ, tháo gỡ trùng lặp thủ tục gây lãng phí, chậm tiến độ. Cơ quan quản lý chuyển sang giám sát, kiểm tra quá trình vận hành thực tế. Tuy nhiên, cắt giảm thủ tục không giảm trách nhiệm; chủ đầu tư, chủ công trình phải nâng cao ý thức tự giác, không trông chờ vào cơ quan công an.
Doanh nghiệp đánh giá cao cải cách
Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận xét: "Bộ Công an là một trong những bộ, ngành tiên phong cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện, thủ tục hành chính. Sự thay đổi này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí cơ hội, đồng thời đặt lên vai họ trách nhiệm lớn hơn." Mô hình hậu kiểm đòi hỏi doanh nghiệp vừa và nhỏ phải chủ động tìm hiểu pháp luật, kiện toàn nhân sự chuyên môn để bảo đảm an toàn công trình.
Cân bằng giữa quản lý rủi ro và thúc đẩy đầu tư
Cải cách PCCC là bài toán khó vì liên quan đến tính mạng, tài sản. Yêu cầu cốt lõi là tìm "điểm cân bằng": quy định đủ nghiêm minh để phòng ngừa rủi ro nhưng linh hoạt, phù hợp bối cảnh kinh tế-xã hội, không kìm hãm dòng vốn đầu tư. Ông Đậu Anh Tuấn nhấn mạnh cần quán triệt đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, bảo đảm quy trình tiếp nhận, kiểm tra công khai, minh bạch.
Ứng dụng công nghệ số trong quản lý PCCC
Ngành PCCC cần số hóa quy trình giám sát, ứng dụng dữ liệu lớn, giải pháp trực tuyến để doanh nghiệp, người dân dễ dàng tra cứu điều kiện an toàn, giảm chi phí. Cơ quan quản lý tăng cường đối thoại, hướng dẫn kỹ thuật thay vì chỉ xử phạt, giúp doanh nghiệp chủ động hoàn thiện năng lực PCCC từ sớm.
Quá trình đơn giản hóa thủ tục PCCC của Bộ Công an là bước đi quan trọng, thể hiện sự đổi mới tư duy, đồng hành thực chất với bài toán phát triển kinh tế, khơi thông nguồn lực, vì một Việt Nam phát triển bền vững và an toàn.
