Không quân Ukraine đang "vay mượn" một chiến thuật quan trọng từ Không quân Nga, theo Euromaidan Press. Đây là chiến thuật có thể trở nên hiệu quả hơn nhiều khi Ukraine bắt đầu triển khai các tiêm kích Saab JAS-39 Gripen do Thụy Điển chế tạo.
Chiến thuật "song kiếm hợp bích"
Theo giới quan sát quân sự Nga, các máy bay chiến đấu Ukraine đang thực hiện nhiệm vụ theo từng cặp. Một máy bay sẽ bay ở độ cao thấp, mang theo bom lượn dẫn đường chính xác để tập kích đối thủ trong hoặc gần vùng xám. Chiếc thứ hai sẽ bay gần đó nhưng ở độ cao lớn hơn, nhiệm vụ của nó là bảo vệ máy bay ném bom bằng cách sử dụng tên lửa để ngăn chặn vũ khí Nga.
Máy bay làm nhiệm vụ ném bom sẽ tiếp cận gần khu vực mục tiêu, bay vọt lên cao rồi thả hỏa lực xuống. Kiểu bay từ thấp lên cao này là phương thức quen thuộc của cả máy bay Nga lẫn Ukraine nhằm tránh hệ thống phòng không đối phương trong quá trình tiếp cận mục tiêu, đồng thời tối đa hóa động năng, qua đó tăng tầm bay và sức công phá của bom lượn dẫn đường khi được phóng đi.
Vai trò của tiêm kích bọc lót
Khi một máy bay đang bay thấp bất ngờ leo cao, nó sẽ dễ bị phát hiện và đánh chặn hơn. Đó là thời điểm các máy bay tuần tra phòng không của đối phương có thể khai hỏa và cũng là lúc tiêm kích bọc lót sẵn sàng làm nhiệm vụ. Trong trường hợp của Ukraine, họ dùng F-16 bay phía sau ở khoảng cách nhất định để bọc lót cho đồng đội. Máy bay này sẽ phóng tên lửa không đối không AIM-120.
Tên lửa AIM-120 không dễ để bắn hạ được tiêm kích Su-35 hoặc Su-30 của Nga, nhưng có thể buộc chúng phải cơ động né tránh và từ bỏ nỗ lực đánh chặn chiếc máy bay Ukraine vừa thả bom lượn. Với radar hiện đại, hệ thống tác chiến điện tử hiệu quả và tên lửa AIM-120 có tầm bắn từ khoảng 75km ở các phiên bản cũ tới tối đa 160km ở biến thể AIM-120C-8 mới nhất mà Ukraine đang sử dụng, F-16 là loại máy bay phù hợp nhất để đảm nhiệm vai trò yểm trợ trên không.
Đa dạng tổ hợp chiến đấu
Tuy nhiên, F-16 không phải là lựa chọn duy nhất. Ukraine còn kết hợp nhiều loại chiến đấu cơ khác trong các cặp tác chiến thấp - cao, ví dụ Su-27 bảo vệ MiG-29 bằng tên lửa R-27 thời Liên Xô, hoặc thậm chí Su-27 hộ tống một chiếc Su-27 khác.
Chiến thuật này đã được Nga áp dụng nhiều lần trong học thuyết tác chiến từ những năm đầu cuộc xung đột. Thông thường, một chiếc Su-30 hoặc Su-34 sẽ thả bom lượn trong khi Su-35 hoặc Su-30 khác bay phía trên làm nhiệm vụ bảo vệ. Chính chiến thuật này đã giúp Nga ném hàng nghìn quả bom xuống khu vực tiền tuyến của Ukraine mỗi tháng.
Triển vọng với tiêm kích Gripen
Hiện nay, khi Ukraine nhận được ngày càng nhiều bom lượn, bao gồm các mẫu của Mỹ, Pháp và trong tương lai là các mẫu do chính Ukraine sản xuất, nước này cũng đang thực hiện nhiều phi vụ ném bom lượn hơn và bảo vệ chúng theo đúng cách mà Nga đã làm. Dù vậy, Không quân Nga vẫn sở hữu số lượng máy bay và bom đạn vượt trội đối thủ, nên cán cân trên không tại vùng xám vẫn chưa thực sự cân bằng.
Tình hình có thể thay đổi khi Không quân Ukraine chuẩn bị tiếp nhận 16 tiêm kích Gripen đầu tiên từ Thụy Điển. Một trong những ưu thế lớn nhất của Gripen là tên lửa không đối không Meteor. Nhờ sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng, Meteor có tầm bắn lên tới khoảng 200km. Loại tên lửa này vượt xa R-27, nhỉnh hơn các phiên bản AIM-120 mới nhất và tương đương với R-77 của Nga. Dù vẫn kém tên lửa R-37 có tầm bắn khoảng 300km, đây vẫn là bước tiến đáng kể đối với Không quân Ukraine trong nỗ lực đối đầu với Nga, theo EP.
