Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam có một thẩm phán làm việc tại Tòa án Luật Biển quốc tế (ITLOS). Sự kiện này không chỉ là niềm tự hào của ngành ngoại giao mà còn khẳng định vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong việc giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng pháp luật.
Mốc son lịch sử của ngoại giao Việt Nam
Ngày 14/6/2023, tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Đại hội đồng các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) đã bầu ông Nguyễn Văn Quyền, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, làm thẩm phán ITLOS nhiệm kỳ 2023-2032. Đây là lần đầu tiên một công dân Việt Nam trúng cử vào vị trí này, với số phiếu ủng hộ cao từ 167 quốc gia thành viên.
Theo Bộ Ngoại giao, kết quả này phản ánh sự tín nhiệm của cộng đồng quốc tế đối với năng lực chuyên môn và uy tín của ứng cử viên Việt Nam, cũng như những đóng góp tích cực của Việt Nam trong việc thúc đẩy luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS. Ông Nguyễn Văn Quyền từng tham gia đàm phán và ký kết UNCLOS năm 1982, đồng thời có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực luật biển và ngoại giao.
Ý nghĩa đối với vị thế quốc tế của Việt Nam
Việc có thẩm phán tại ITLOS giúp Việt Nam có tiếng nói trực tiếp trong cơ quan tài phán quốc tế quan trọng nhất về luật biển. Điều này góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia trên biển, đặc biệt trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông ngày càng phức tạp. Thẩm phán Nguyễn Văn Quyền sẽ tham gia xét xử các vụ kiện liên quan đến giải thích và áp dụng UNCLOS, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của luật biển quốc tế.
Phát biểu sau khi trúng cử, ông Nguyễn Văn Quyền nhấn mạnh: "Đây là vinh dự lớn lao, đồng thời là trách nhiệm nặng nề. Tôi sẽ nỗ lực hết mình để hoàn thành nhiệm vụ, góp phần duy trì trật tự pháp lý trên biển và bảo vệ lợi ích chính đáng của các quốc gia, trong đó có Việt Nam."
Đóng góp vào hội nhập quốc tế
Thành công này là kết quả của quá trình hội nhập sâu rộng và chủ động tham gia các thể chế đa phương của Việt Nam. Từ năm 1994, Việt Nam là thành viên UNCLOS và luôn khẳng định cam kết giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế. Việc có thẩm phán tại ITLOS cũng mở ra cơ hội cho các chuyên gia luật biển Việt Nam học hỏi kinh nghiệm, nâng cao năng lực nghiên cứu và thực tiễn.
Theo các chuyên gia, sự kiện này còn góp phần nâng cao hình ảnh Việt Nam như một thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, đồng thời khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa và đa phương hóa. Đây thực sự là một dấu mốc quan trọng, thêm vào niềm tự hào của đối ngoại Việt Nam.
