Ngày 23/6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố Washington sẽ không chấp nhận việc Iran hay bất kỳ quốc gia nào thu phí tại eo biển Hormuz, theo Guardian. Ông đang có chuyến công du tới Vùng Vịnh nhằm trấn an các đồng minh về cam kết an ninh của Mỹ và khẳng định thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày với Iran sẽ không khiến Tehran trở nên quyết liệt hơn.
Phản đối thu phí trên tuyến đường thủy quốc tế
Tại Abu Dhabi (UAE) hôm 23/6, ông Rubio nhấn mạnh Mỹ sẽ bảo đảm quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz và không cho phép bất kỳ quốc gia nào thu phí tại đây. Iran từng tuyên bố có quyền thực hiện việc thu phí. “Đây là tuyến đường thủy quốc tế. Không quốc gia nào được phép thu phí trên một tuyến đường thủy quốc tế. Đó là luật pháp quốc tế hiện hành. Đây là cách các tuyến đường thủy quốc tế vận hành trên khắp thế giới và chúng tôi kỳ vọng điều đó cũng sẽ được áp dụng tại đây”, ngoại trưởng Mỹ nói.
Thỏa thuận ngừng bắn và các vấn đề liên quan
Tuần trước, Mỹ đã ký thỏa thuận ngừng bắn với Iran, thiết lập giai đoạn 60 ngày miễn thu phí qua eo biển Hormuz. Sau đó, Iran và Oman sẽ thảo luận về “cơ chế quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại eo biển Hormuz, cùng với các quốc gia ven Vịnh Ba Tư khác, phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và các quyền chủ quyền của những quốc gia ven bờ eo biển Hormuz”. Eo biển Hormuz là một trong nhiều điểm bất đồng trong thỏa thuận ngừng bắn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 22/6 tuyên bố Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên quốc tế quay trở lại giám sát chương trình hạt nhân, nhưng Tehran bác bỏ việc có bất kỳ thỏa thuận nào như vậy. Ông Rubio cũng đề cập khả năng xung đột giữa Israel và Hezbollah tại Lebanon có thể ảnh hưởng đến thỏa thuận, cho rằng các lực lượng thân Iran phải tôn trọng lệnh ngừng bắn.
Chuyến công du Vùng Vịnh
Trong chuyến công du đầu tiên tới khu vực kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến ở Iran vào tháng 3, ông Rubio sẽ thăm UAE, Kuwait và Bahrain, theo Bộ Ngoại giao Mỹ. Ông nhiều khả năng cũng sẽ gặp các quan chức của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC).
