Ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp quản eo biển Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ tiếp quản và trực tiếp quản lý eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu được bồi hoàn chi phí cho việc bảo vệ tuyến đường thủy chiến lược này. Phát biểu trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News ngày 13/7, ông Trump nói: “Chúng tôi sẽ nắm giữ và có thể sẽ trực tiếp quản lý eo biển. Chúng tôi sẽ trở thành người bảo vệ tại đây. Có lẽ chúng tôi sẽ được gọi là thiên thần hộ mệnh bảo vệ của eo biển và chúng tôi xứng đáng nhận được thù lao cho việc đó”.
Việc kiểm soát eo biển Hormuz đã trở thành một trong những mặt trận chính của cuộc xung đột. Việc Iran phong tỏa trên thực tế eo biển này đã đẩy giá năng lượng tăng cao và làm gia tăng lo ngại về lạm phát trên toàn cầu.
Mỹ yêu cầu được trả công bảo vệ eo biển
Ông Trump nhấn mạnh: “Chúng ta sẽ bảo vệ nó. Chúng ta sẽ được trả tiền cho việc bảo vệ nó - một khoản tiền rất lớn. Chúng ta sẽ được hoàn trả, bởi vì các quốc gia khác đều rất giàu có. Họ đứng về phía chúng ta, và chúng ta không thể bị kỳ vọng sẽ làm điều đó mà không nhận được gì”.
Iran nổ súng vào tàu qua eo biển Hormuz
Trong khi đó, Truyền hình nhà nước Iran đưa tin Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nổ súng vào hai tàu đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz. Một phóng viên có mặt gần eo biển cho biết: “Sáng nay, hai tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz bất hợp pháp đã bị nhắm mục tiêu và buộc phải dừng do hải quân của IRGC bắn cảnh cáo”.
Các cuộc tấn công giữa Iran và Mỹ tiếp tục leo thang khi cả hai bên đều cạnh tranh quyền lực đối với tuyến đường thương mại, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn năng lượng của thế giới.
Leo thang quân sự giữa Mỹ và Iran
Các lực lượng Mỹ và Iran đã tiến hành nhiều cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn nhằm vào nhau trong suốt cuối tuần và kéo dài sang ngày 13/7. Tehran tuyên bố đã tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ trên khắp khu vực Vùng Vịnh, đồng thời tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz, khiến giá dầu tăng cao.
Những cuộc đối đầu mới nhất đánh dấu sự leo thang mạnh mẽ cả về tốc độ lẫn phạm vi địa lý của các cuộc tấn công trong tuần qua, làm dấy lên nghi ngờ về một thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran được ký vào tháng trước nhằm mở lại eo biển và chấm dứt các hành động thù địch, trong khi hai bên tiếp tục tiến hành thêm 60 ngày đàm phán.
Thỏa thuận Islamabad và triển vọng đàm phán
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
