Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định hủy chuyến đi của hai đặc phái viên tới Pakistan vào chiều 25/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran đang ở giai đoạn nhạy cảm, làm giảm đáng kể triển vọng đạt được tiến triển.
Lý do hủy chuyến
Phát biểu tại Florida, ông Trump cho biết lý do hủy chuyến thăm của hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner là do các cuộc đàm phán tại Islamabad đòi hỏi quá nhiều sự di chuyển và chi phí. Ông cũng nhấn mạnh rằng đề xuất hòa bình mới nhất của Iran “chưa đủ tốt”. Sau khi quyết định hủy chuyến, Iran đã cải thiện đề xuất, nhưng theo ông Trump, “đề xuất mới vẫn chưa đủ tốt”.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ tiếp tục chỉ trích nội bộ lãnh đạo Iran, cho rằng có mâu thuẫn và hỗn loạn lớn. Ông viết: “Không ai biết ai đang nắm quyền, kể cả chính họ. Ngoài ra, chúng tôi nắm mọi lợi thế, còn họ thì không! Nếu họ muốn đàm phán, họ chỉ cần gọi điện!”
Phản ứng từ Iran và Pakistan
Quyết định của ông Trump được đưa ra khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi rời Islamabad vào ngày 25/4. Các cuộc trao đổi giữa ông Araqchi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và các quan chức cấp cao không đạt kết quả. Pakistan hiện đóng vai trò trung gian quan trọng trong đàm phán Mỹ-Iran.
Trên Telegram, Ngoại trưởng Iran cho biết ông đã “giải thích lập trường nguyên tắc của Iran liên quan đến những diễn biến mới nhất về lệnh ngừng bắn, cũng như việc chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến tại Iran”.
Kế hoạch đàm phán bị đình trệ
Theo kế hoạch ban đầu, Pakistan đã chuẩn bị cho vòng đàm phán hòa bình thứ hai giữa Mỹ và Iran tại Islamabad. Tuy nhiên, các cuộc tiếp xúc dự kiến diễn ra trong ngày 25/4 không tiến triển như kỳ vọng. Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẽ không tham gia “các cuộc đàm phán bị áp đặt” dưới sức ép hoặc phong tỏa. Ông yêu cầu Mỹ dỡ bỏ “các rào cản vận hành”, bao gồm phong tỏa các cảng của Iran.
Một nguồn tin ngoại giao tại Islamabad cho biết Tehran “sẽ không chấp nhận các yêu cầu mang tính tối đa” từ phía Mỹ.
Diễn biến liên quan
Cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ra lệnh tấn công mạnh các mục tiêu của Hezbollah tại Lebanon, đe dọa lệnh ngừng bắn kéo dài 3 tuần. Washington và Tehran hiện rơi vào thế bế tắc khi Iran gần như đóng cửa eo biển Hormuz, trong khi Mỹ phong tỏa các cảng của Iran, ảnh hưởng nặng nề đến xuất khẩu dầu.
Trước khi triển vọng đàm phán sụp đổ, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt từng cho biết Mỹ ghi nhận tín hiệu tích cực từ Iran và kỳ vọng tiến triển vào cuối tuần. Phó tổng thống JD Vance cũng sẵn sàng tới Pakistan cùng hai đặc phái viên. Ông Vance từng dẫn đầu phái đoàn Mỹ trong vòng đàm phán đầu tiên với Iran tại Islamabad đầu tháng này nhưng không đạt kết quả.
Cuộc chiến tại Iran bắt đầu bằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel từ ngày 28/2. Iran đáp trả bằng các đợt tấn công vào Israel, căn cứ Mỹ tại Trung Đông và các quốc gia vùng Vịnh. Hiện xung đột đang trong giai đoạn ngừng bắn, nhưng diễn biến chiến sự đã đẩy giá năng lượng lên mức cao nhất nhiều năm, gây áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu.
