Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/7 cho biết Washington dự định cấp cho Ukraine giấy phép sản xuất các hệ thống tên lửa phòng không Patriot. Thông báo được đưa ra trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ.
Mỹ chuyển giao công nghệ Patriot cho Ukraine
Ông Trump nói: “Có một người mách nhỏ với tôi rằng chúng tôi sẽ trao cho họ quyền sản xuất Patriot. Chúng tôi sẽ chỉ cho họ cách chế tạo”. Ông gọi Patriot là “khí tài tinh nhuệ” và khẳng định thỏa thuận này cho phép Ukraine tự chế tạo hệ thống phòng không, giảm phụ thuộc vào viện trợ từ Mỹ.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm: “Một trong những điều chúng ta sẽ thảo luận là chúng tôi sẽ cấp giấy phép để các bạn sản xuất Patriot. Điều đó thật tuyệt, đúng không? Bằng cách này các bạn sẽ không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ nữa. Hãy tự sản xuất lấy”.
Thảo luận về tấn công sâu vào lãnh thổ Nga
Khi được hỏi về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga, Tổng thống Trump chuyển câu hỏi cho Ngoại trưởng Marco Rubio. Ông Rubio cho biết Washington và Kyiv đang thảo luận về khả năng hỗ trợ Ukraine tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga nhằm khiến Moskva “nhận ra việc bảo vệ chính không phận của mình khó khăn đến mức nào”. Ông hy vọng sức ép này sẽ tạo điều kiện cho đàm phán chấm dứt xung đột.
Tổng thống Trump thừa nhận chiến lược này là leo thang, nhưng cho rằng nó có thể giúp kết thúc chiến tranh: “Đó là một sự leo thang, nhưng là sự leo thang có thể dẫn đến chấm dứt chiến tranh”.
Nhu cầu cấp bách về tên lửa Patriot của Ukraine
Trước cuộc gặp, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh ưu tiên lớn nhất là nhận thêm tên lửa Patriot. Ông nói: “Hôm nay, điều quan trọng là phải tìm được cách nhận càng nhiều tên lửa cho các hệ thống Patriot càng tốt, và càng nhanh càng tốt. Đây là vấn đề quan trọng nhất mà chúng tôi sẽ thảo luận. Đó là nhu cầu hết sức cấp bách đối với chúng tôi”.
Phát biểu trên được đưa ra sau hai cuộc tấn công quy mô lớn của Nga nhằm vào Kyiv trong vài ngày gần đây, trong đó có cuộc tấn công ngày 6/7 khi không một tên lửa đạn đạo nào trong số 29 tên lửa Nga phóng tới bị đánh chặn. Trong nhiều tháng qua, ông Zelensky liên tục kêu gọi đồng minh cung cấp thêm tên lửa Patriot do thiếu hụt nghiêm trọng.
Thời gian gần đây, số lượng tên lửa Patriot chuyển giao cho Kyiv rất hạn chế, có đợt chỉ gồm 5 quả. Kho dự trữ Patriot toàn cầu ở mức thấp do nhu cầu tăng cao, trong khi tốc độ sản xuất không theo kịp tiêu thụ tại Ukraine và Iran. Hiện tên lửa PAC-3 Patriot chỉ được sản xuất tại Mỹ và theo giấy phép tại Nhật Bản. Đức sản xuất tên lửa PAC-2 đời cũ trong nước, và một số lô dự kiến chuyển giao cho Ukraine từ năm 2027 theo hợp đồng trị giá 4 tỷ euro (khoảng 4,7 tỷ USD) ký tháng 4.
Do thiếu hụt kéo dài, Ukraine cũng đang nghiên cứu giải pháp thay thế, như hệ thống phòng không Freya phát triển cùng Đức, Pháp và Na Uy để bổ sung hoặc thay thế Patriot trong tương lai.
