Theo phân tích ảnh vệ tinh của Al Jazeera, Israel không thực hiện cam kết rút quân hoàn toàn khỏi Dải Gaza theo thỏa thuận ngừng bắn ký tháng 10/2025, mà thay vào đó đang xây dựng thêm các căn cứ quân sự kiên cố trên khu vực này.
Dựa trên dữ liệu vệ tinh đến tháng 5/2026, cuộc điều tra của Al Jazeera xác định được 40 tiền đồn quân sự của Israel tại Gaza. Đáng chú ý, 8 căn cứ trong số này được xây dựng hoàn toàn mới sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, trong đó có một địa điểm vẫn đang tiếp tục được xây dựng.
Mục tiêu kiểm soát lâu dài
Sự hiện diện quân sự này phản ánh mục tiêu ngày càng rõ ràng của giới lãnh đạo Israel. Phát biểu tại một hội nghị gần đây, Thủ tướng Benjamin Netanyahu xác nhận đã chỉ đạo việc kiểm soát vĩnh viễn phần lớn diện tích Dải Gaza. Lực lượng Israel đã lùi về cái gọi là "Đường Vàng", khu vực đệm và vùng quân sự chiếm khoảng 60% diện tích Gaza.
"Chúng tôi đang siết chặt Hamas. Chúng tôi hiện kiểm soát 60% lãnh thổ", ông Netanyahu tuyên bố. Khi một người trong khán phòng kêu gọi sáp nhập toàn bộ Gaza, ông nói thêm: "Hãy làm từng bước. Trước hết là 70%."
Tăng xây mới, gia cố cũ
Phân tích ảnh vệ tinh cho thấy nỗ lực có hệ thống nhằm xây dựng hạ tầng quân sự bền vững, phục vụ mục tiêu hiện diện lâu dài, thay vì chỉ lập các điểm quan sát tạm thời. Các cơ sở quân sự mới được bố trí tại nhiều vị trí chiến lược: 2 căn cứ ở phía bắc Gaza, 2 căn cứ ở khu vực trung tâm, 1 căn cứ phía đông Hành lang Netzarim và 3 căn cứ tại thành phố Khan Younis ở phía nam.
Một ví dụ rõ nét là việc quân đội Israel xây dựng căn cứ quân sự mới ngay trên phần tàn tích của Nghĩa trang phía Đông tại Khan Younis. Ảnh vệ tinh cho thấy các hoạt động san ủi và xây dựng bắt đầu từ tháng 11/2025. Đến ngày 18/5, khu vực này đã được trang bị đầy đủ các bãi tập kết phương tiện cùng nhiều công trình có cấu trúc lặp lại, được cho là nơi ở của binh sĩ và địa điểm tổ chức họp.
Tình trạng tương tự cũng xuất hiện ở phía bắc Gaza. Tại Beit Lahiya, khu vực từng hoàn toàn trống trải trong ảnh chụp tháng 10/2025, dữ liệu vệ tinh ghi nhận hoạt động xây dựng bắt đầu từ giữa tháng 11 cùng năm. Đến tháng 5 năm nay, nơi này đã hình thành cơ sở quân sự khép kín với đầy đủ hạ tầng bên trong.
Nâng cấp các vị trí hiện có
Bên cạnh việc xây dựng căn cứ mới, quân đội Israel cũng đang đẩy mạnh nâng cấp những vị trí hiện có bên trong "Đường Vàng". Ở phía đông thành phố Gaza, một tiền đồn quân sự đã mở rộng diện tích khoảng 70% trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 5 năm nay, với nhiều hạng mục tái cấu trúc, khu tập kết xe bọc thép mới và hệ thống phòng thủ được gia cố.
Tại miền trung Gaza, các cảm biến vệ tinh phát hiện những chiến hào phòng thủ sâu đang được đào quanh cơ sở quân sự hiện hữu, cho thấy xu hướng chuyển sang hiện diện lâu dài trên thực địa.
Ý đồ chiến lược thể hiện rõ nhất quanh Hành lang Netzarim, tuyến đường chia cắt phía bắc và phía nam Gaza. Al Jazeera xác định 3 tiền đồn quân sự riêng biệt kiểm soát các khu vực phía đông và xung quanh hành lang này, giúp Israel duy trì khả năng kiểm soát hoạt động di chuyển giữa hai phần của Gaza.
Trận địa bao quanh khu dân cư
Phân bố địa lý của 40 tiền đồn quân sự cho thấy chiến lược bao quanh có chủ đích. Các căn cứ được kết nối bằng mạng lưới đê đất, chiến hào và đường nội bộ quân sự, tạo thành vòng vây quanh các khu dân cư Palestine từ nhiều hướng. Cấu trúc này làm hạn chế đáng kể khả năng đi lại của dân thường cũng như việc tiếp cận đất đai.
Việc mở rộng hiện diện quân sự này đi ngược lại thỏa thuận ngừng bắn tháng 10/2025 do Mỹ làm trung gian, dựa trên kế hoạch hòa bình 21 điểm của Tổng thống Donald Trump. Khuôn khổ này yêu cầu chấm dứt giao tranh, cho phép viện trợ nhân đạo, giải giáp Hamas và Israel rút quân theo từng giai đoạn.
Ông Abdullah Aqrabawi, nhà phân tích chính trị Palestine, cho rằng sau vụ tấn công của Hamas ngày 7/10, "ý tưởng chiếm đóng, kiểm soát và mở rộng biên giới đã trở thành cốt lõi trong học thuyết an ninh của Israel". Ông cảnh báo quy mô xây dựng hiện nay cho thấy mục tiêu vượt xa việc duy trì vùng đệm tạm thời.
Kể từ khi chiến sự bùng phát tháng 10/2023, các cuộc tấn công của Israel đã khiến gần 73.000 người Palestine thiệt mạng và hơn 172.919 người bị thương, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Trong 7 tháng kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực, ít nhất 929 người Palestine thiệt mạng và 2.811 người bị thương.
