Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen ngày 1/7 đã khởi đầu chuyến công du kéo dài hai ngày tới khu vực Nam Caucasus, nhằm khẳng định sự quan tâm chiến lược ngày càng tăng của Liên minh châu Âu (EU) đối với khu vực này. Chuyến đi không chỉ nhấn mạnh vai trò của Nam Caucasus trong an ninh năng lượng và kết nối giao thông của châu Âu, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của Brussels trong việc thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực.
Điểm đến đầu tiên: Baku, Azerbaijan
Điểm dừng chân đầu tiên của người đứng đầu cơ quan điều hành EU là thủ đô Baku của Azerbaijan, trước khi bà tiếp tục hành trình đến Armenia. Trong cuộc gặp với Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev, bà Von der Leyen đã mô tả Azerbaijan là một đối tác quan trọng của khối 27 thành viên, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của nước này trong việc hỗ trợ an ninh năng lượng châu Âu trong bối cảnh bất ổn địa chính trị.
"Trong những năm gần đây, Azerbaijan đã chứng minh là một đối tác năng lượng đáng tin cậy của Liên minh châu Âu… Hành lang khí đốt phía Nam thực sự đã củng cố an ninh năng lượng của châu Âu, và đó là một câu chuyện thành công đáng chú ý", bà Von der Leyen phát biểu.
Quan hệ "chưa từng có" giữa Azerbaijan và EU
Về phần mình, Tổng thống Aliyev đánh giá cao giai đoạn quan hệ "chưa từng có" giữa Azerbaijan và EU. Ông chỉ ra chuỗi các chuyến thăm cấp cao giữa Brussels và Baku trong năm qua, thể hiện sự năng động mạnh mẽ trong hợp tác song phương. Theo ông, một nửa lượng khí đốt xuất khẩu của Azerbaijan hiện nay hướng tới các quốc gia thành viên EU, và Hành lang khí đốt phía Nam thực sự đã trở thành "động mạch chính" vận chuyển khí đốt từ Azerbaijan sang châu Âu.
Đề xuất Quan hệ đối tác Kết nối EU-Azerbaijan
Một điểm nổi bật trong chuyến thăm là thông báo của bà Von der Leyen về việc đề xuất khởi động Quan hệ đối tác Kết nối EU-Azerbaijan, bao gồm các lĩnh vực giao thông, năng lượng và hạ tầng số. Thông qua sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway), EU sẽ cung cấp tới 200 triệu Euro viện trợ không hoàn lại cho các dự án tại Nam Caucasus, có tiềm năng huy động tới 2 tỷ Euro đầu tư công và tư.
Thúc đẩy hòa bình giữa Armenia và Azerbaijan
Người đứng đầu cơ quan điều hành EU cũng hoan nghênh tiến trình hòa bình giữa Armenia và Azerbaijan, cho rằng đây là cơ hội mở ra cánh cửa cho sự hợp tác khu vực rộng lớn hơn. "Tôi muốn chúc mừng các vị vì đã khởi xướng thỏa thuận hòa bình lịch sử với Armenia… Cùng nhau, chúng ta có thể biến hòa bình trên giấy thành hòa bình trên thực tế", bà nhấn mạnh.
Theo đó, trong khuôn khổ chuyến thăm, bà Von der Leyen đã công bố chương trình 20 triệu Euro (khoảng 22,7 triệu USD) nhằm "giúp hòa bình bén rễ trong khu vực, làm cho những lợi ích của hòa bình trở nên rõ ràng trong cuộc sống hàng ngày của người dân, những người sống ở vùng biên giới".
"Chúng tôi sẽ đầu tư vào chăm sóc sức khỏe tốt hơn, ví dụ như mua sắm xe cứu thương. Chúng tôi cũng sẽ tập trung vào an ninh thông qua việc rà phá bom mìn", bà Von der Leyen nói, đồng thời cho biết thêm rằng EU cũng sẽ đầu tư vào nền kinh tế địa phương thông qua phát triển nông thôn và quản lý nguồn nước, cùng nhiều lĩnh vực khác.
