Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu của mô hình phát triển mới, đồng thời là con đường bắt buộc để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước. Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư nhấn mạnh việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho Nghị quyết 57 ngay từ năm học mới là nhiệm vụ có ý nghĩa căn cơ, lâu dài.
Đào tạo nhân lực công nghệ từ gốc
Theo Tổng Bí thư, muốn 10 năm sau có đội ngũ cán bộ phát triển khoa học công nghệ thì ngay từ năm nay phải đặt vấn đề học ngành gì, học khoa học cơ bản gì, đào tạo ra sao. Nguồn nhân lực không thể tự nhiên có mà phải đầu tư từ bây giờ. Ông yêu cầu ngành giáo dục và đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp rà soát chương trình đào tạo, ưu tiên ứng dụng các công nghệ chiến lược, đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số, năng lực chuyển đổi, đổi mới sáng tạo và ứng dụng AI.
Mục tiêu đến năm 2045 chỉ còn 19 năm, vì vậy phải tính toán ngay đóng góp của giáo dục và đào tạo cho tiến trình phát triển đất nước. Tổng Bí thư nhấn mạnh đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, không chỉ riêng ngành giáo dục.
Đổi mới phương pháp dạy và học
Tổng Bí thư chia sẻ ấn tượng về mô hình Đại học Aalto của Phần Lan, nơi sinh viên có điều kiện làm việc, thí nghiệm, thực nghiệm, nghiên cứu, sáng tạo suốt ngày đêm, chuyển kiến thức thành sản phẩm cụ thể. Từ đó, ông nhấn mạnh cần mở rộng sức sáng tạo, gắn đầu tư trong đại học với sản xuất, xã hội và đời sống.
Trong bối cảnh mới, các cơ sở đào tạo phải trở thành nơi chuẩn bị năng lực công nghệ cho đất nước, nơi người học được tiếp cận sớm với khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược, dữ liệu, AI, an toàn thông tin và các bài toán phát triển cụ thể của cơ quan nhà nước, địa phương, doanh nghiệp. Yêu cầu đó đặt ra sự thay đổi trong cách dạy và học: từ đào tạo dựa vào chương trình, tín chỉ và bằng cấp sang rèn luyện năng lực thực hành, khả năng tự học, tư duy dữ liệu, năng lực làm việc cùng công nghệ mới và ý thức trách nhiệm trong môi trường số.
Doanh nghiệp tiên phong đào tạo nhân lực chiến lược
Nhiều trường đại học, học viện đã điều chỉnh hướng đào tạo sang các lĩnh vực có nhu cầu lớn như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, an toàn thông tin, thiết kế vi mạch bán dẫn, chuyển đổi số và quản trị công trên nền tảng số. Điển hình như Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, Học viện Kỹ thuật Mật mã cùng một số cơ sở đào tạo công nghệ khác.
FPT là một trong những đơn vị tiên phong đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược, đặc biệt là AI. Ở bậc phổ thông, FPT đưa nội dung AI vào giảng dạy từ lớp 1 từ năm học 2024-2025, giúp học sinh làm quen sớm với tư duy công nghệ, dữ liệu, thuật toán và sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Giáo viên trong hệ thống giáo dục FPT được bồi dưỡng năng lực ứng dụng AI trong thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu, phản hồi và đánh giá người học, góp phần giảm thời gian hành chính, tăng tương tác trực tiếp giữa giáo viên và học sinh.
Ở bậc đại học và sau phổ thông, FPT tập trung vào các chương trình đào tạo công nghệ chiến lược như AI, khoa học dữ liệu, công nghệ phần mềm ô-tô số, UAV và thiết kế vi mạch bán dẫn. Đến nay, hệ thống đào tạo của FPT có hơn 3.300 sinh viên theo học lĩnh vực thiết kế vi mạch bán dẫn, cho thấy xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ của người học đối với các ngành công nghệ chiến lược.
Ngay sau khi Nghị quyết 57 được ban hành, FPT cùng nhiều trường đại học hàng đầu đã chủ động thành lập Liên minh Nhân lực Chiến lược thực thi Nghị quyết 57, hướng tới đào tạo lực lượng "nhân sự 57" - những sinh viên công nghệ xuất sắc, sở hữu năng lực thực chiến trong triển khai chuyển đổi số, làm chủ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đầu năm 2026, các nhóm sinh viên của chương trình đã hỗ trợ nhiều địa phương tại Quảng Ninh, xã Sơn Tây và xã Vân Đình của Hà Nội triển khai chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng chatbot, hỗ trợ vận hành chính quyền số và các nhiệm vụ chuyển đổi số ở cơ sở.
FPT cũng thúc đẩy các hoạt động phát hiện và thu hút nhân tài trong lĩnh vực công nghệ chiến lược thông qua các cuộc thi và chương trình tìm kiếm, tôn vinh trí tuệ Việt, trong đó có Giải thưởng AI Âu Lạc Grand Prize với giá trị 1 triệu USD, hướng tới các sản phẩm, giải pháp AI do người Việt phát triển, làm chủ và có khả năng ứng dụng trong thực tiễn. Đối tượng tham gia gồm doanh nghiệp công nghệ, sinh viên, kỹ sư, nhà khoa học, nhóm nghiên cứu, startup và cộng đồng chuyên gia người Việt trong và ngoài nước.
Việc doanh nghiệp giáo dục chủ động đầu tư vào các lĩnh vực này không chỉ góp phần đáp ứng nhu cầu thị trường lao động mà còn tạo thêm nguồn lực xã hội cùng Nhà nước thực hiện mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần thực hiện các mục tiêu của Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới.
