Ngày 29/4, Chính phủ Nhật Bản chính thức công bố quyết định trao tặng Huân chương Mặt trời mọc cho ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn FPT. Đây là sự ghi nhận cho những cống hiến to lớn của ông trong việc thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa Nhật Bản và Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ thông tin và kinh tế số.
Vai trò tiên phong của FPT tại thị trường Nhật Bản
Dưới sự dẫn dắt của ông Trương Gia Bình, FPT đã trở thành một trong những doanh nghiệp Việt Nam tiên phong xuất khẩu phần mềm sang Nhật Bản từ hơn 20 năm trước. Điều này đã mở đường cho nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tiếp cận và phát triển tại thị trường Nhật Bản, đồng thời xây dựng cầu nối vững chắc giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Trong suốt hơn hai thập kỷ qua, FPT đã xây dựng hiện diện sâu rộng tại Nhật Bản, trở thành một trong những doanh nghiệp công nghệ nước ngoài có vốn đầu tư lớn nhất tại thị trường này. Hiện tại, FPT có hơn 5.000 nhân sự làm việc trực tiếp tại 18 văn phòng và trung tâm nghiên cứu trên khắp Nhật Bản. Bên cạnh đó, tập đoàn còn có hơn 18.000 chuyên gia toàn cầu chuyên trách thị trường Nhật Bản, cung cấp dịch vụ và giải pháp công nghệ cho hơn 450 khách hàng.
Đóng góp vào hợp tác chiến lược Việt Nam - Nhật Bản
Ông Trương Gia Bình và FPT tích cực tham gia vào các cơ chế hợp tác và kết nối doanh nghiệp giữa hai nước, bao gồm các diễn đàn kinh tế, hiệp hội doanh nghiệp và các sáng kiến hợp tác Việt Nam - Nhật Bản. Những hoạt động này đã góp phần tăng cường liên kết giữa cộng đồng doanh nghiệp và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn.
Những đóng góp này là cơ sở quan trọng để Chính phủ Nhật Bản trao tặng Huân chương Mặt trời mọc cho ông Trương Gia Bình, nhằm ghi nhận vai trò của ông trong việc thúc đẩy hợp tác công nghệ, phát triển nguồn nhân lực số và tăng cường kết nối kinh tế giữa hai quốc gia.
Hành trình sự nghiệp và những vinh dự khác
Trước đó, vào năm 2013, ông Trương Gia Bình đã được Tập đoàn truyền thông Nikkei (Nhật Bản) trao giải thưởng Nikkei Asian vì những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghệ thông tin Việt Nam. Ông tốt nghiệp Khoa Toán cơ, Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow (Lomonosov) năm 1979, bảo vệ luận án tiến sĩ năm 1982 và được phong học hàm Phó Giáo sư năm 1991. Ngày 13/9/1988, ông cùng 12 nhà khoa học sáng lập Công ty FPT – tiền thân của Tập đoàn FPT. Trong suốt quá trình phát triển, ông giữ vai trò định hướng chiến lược, đưa FPT trở thành doanh nghiệp công nghệ thông tin mang tầm vóc quốc tế.
Bối cảnh trao tặng và ý nghĩa
Việc công bố trao tặng Huân chương Mặt trời mọc lần này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị đón Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm vào đầu tháng 5/2026. Chuyến đi được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nhật Bản phát triển hơn nữa, với trọng tâm là các trụ cột hợp tác chính như đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ, bán dẫn, an ninh năng lượng, cơ sở hạ tầng chiến lược, ngoại giao và an ninh. Trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, cả hai nước đều xác định vai trò trọng tâm của trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, lượng tử và an ninh mạng.
Các cá nhân Việt Nam từng được trao Huân chương Mặt trời mọc
Tại Việt Nam, nhiều cá nhân tiêu biểu đã được Chính phủ Nhật Bản trao tặng Huân chương Mặt trời mọc nhằm ghi nhận những đóng góp trong việc thúc đẩy quan hệ song phương. Trong đó có cố Tổng Bí thư Đỗ Mười (truy tặng), nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, cùng một số lãnh đạo cấp cao. Ở lĩnh vực quốc phòng, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, cũng được trao huân chương này nhờ những đóng góp trong thúc đẩy hợp tác quốc phòng và quan hệ Việt Nam - Nhật Bản. Ở lĩnh vực kinh tế và hợp tác phát triển, huân chương cũng được trao cho các cá nhân có đóng góp trong thu hút đầu tư và kết nối doanh nghiệp như nguyên Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc, hay các nhân sự làm công tác đối ngoại kinh tế. Trong lĩnh vực học thuật và khoa học, một số học giả tiêu biểu như Giáo sư Võ Tòng Xuân, Giáo sư Dương Phú Hiệp được vinh danh nhờ đóng góp cho hợp tác nghiên cứu, giáo dục và tăng cường hiểu biết giữa hai quốc gia.
