Bảo hộ công dân: Nỗ lực không ngừng của ngoại giao Việt Nam trong mọi hiểm nguy
Trong những ngày cuối năm Ất Tỵ 2025 và chuẩn bị đón năm mới Bính Ngọ 2026, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, người phụ trách công tác bảo hộ công dân, đã chia sẻ với báo chí về những câu chuyện cảm động của đội ngũ cán bộ luôn âm thầm túc trực bên điện thoại, sẵn sàng lắng nghe tiếng gọi của đồng bào từ bất kỳ đâu trên thế giới thông qua đường dây nóng. Công tác này không chỉ là hành động bảo vệ đơn thuần mà còn đòi hỏi năng lực nắm bắt tình hình, phân tích vấn đề một cách sâu sắc.
Ưu tiên hàng đầu và cơ chế vận hành hiệu quả
Bảo hộ công dân luôn là trọng tâm và ưu tiên hàng đầu của Bộ Ngoại giao, được thể hiện qua việc Cục Lãnh sự - đầu mối phụ trách - là một trong những đơn vị đầu tiên của bộ khi mới thành lập từ tháng 8 năm 1945. Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh rằng mục tiêu chính là đảm bảo an ninh, an toàn cho công dân khi ở nước ngoài, bảo vệ lợi ích hợp pháp trong các tình huống rủi ro, và ứng phó kịp thời khi có vấn đề phát sinh.
Để thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng này, Bộ Ngoại giao duy trì đường dây nóng 24/24 giờ của Cục Lãnh sự, cùng với hệ thống đường dây nóng tại mỗi cơ quan đại diện ngoại giao. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong bộ, như Cục Lãnh sự và các vụ khu vực, cũng như với các lực lượng bên ngoài như Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, đã tạo nên một cơ chế vận hành hiệu quả, được ví như "chìa khóa" trong công tác bảo hộ.
Thách thức đa chiều và những hy sinh thầm lặng
Trong bối cảnh thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, công tác bảo hộ công dân đối mặt với nhiều thách thức lớn. Thiên tai cực đoan, nạn lừa đảo trực tuyến với thủ đoạn tinh vi, và các xung đột vũ trang như tại Ukraine, Iran, Israel đã tạo ra áp lực không nhỏ. Tổng đài bảo hộ công dân trong năm 2025 ghi nhận số lượng cuộc gọi hỗ trợ tăng cao, đòi hỏi cán bộ phải làm việc với tinh thần 24/7, không quản ngại đường xa hay nguy hiểm.
Thứ trưởng Hằng chia sẻ rằng, dù các trưởng cơ quan đại diện và cán bộ lãnh sự thường xuyên cảnh báo và thu xếp cho công dân rời khỏi vùng nguy hiểm, chính họ vẫn phải hiện diện tại những nơi đầy hiểm nguy đó. Điều này không chỉ là phận sự mà còn xuất phát từ trách nhiệm và tình người, như một mệnh lệnh từ trái tim. Những hy sinh thầm lặng này thể hiện tinh thần phụng sự và nghĩa đồng bào sâu sắc.
Ứng phó linh hoạt và bài học kinh nghiệm
Việt Nam đã chứng tỏ khả năng ứng phó linh hoạt qua nhiều tình huống thực tế, như sơ tán công dân từ các khu vực xung đột hoặc giải cứu nạn nhân của lừa đảo trực tuyến. Điển hình là khi xung đột bùng phát giữa Iran và Israel, Việt Nam đã kịp thời triển khai kế hoạch đưa công dân về nước an toàn hoặc sơ tán đến vùng không bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, Bộ Ngoại giao phối hợp với các cơ quan chức năng đưa hơn 500 người từ các nước lân cận về nước, dù tình hình tại đó rất phức tạp.
Công tác bảo hộ cũng mở rộng sang lĩnh vực bảo vệ ngư dân và tàu cá, đặc biệt ở những vùng biển xa hoặc chưa phân định. Việt Nam luôn kịp thời có mặt để hỗ trợ ngư dân bị tạm giữ, đảm bảo quyền lợi hợp pháp và xử lý nghiêm các vi phạm, góp phần bảo vệ hình ảnh và uy tín quốc gia.
Hướng tới tương lai: Tăng cường nguồn lực và an ninh con người
Trong thời gian tới, với nhu cầu đi lại, du lịch, học tập và làm việc của người dân ngày càng mở rộng, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng tin rằng công tác bảo hộ công dân cần được tăng cường hơn nữa. Điều này bao gồm việc củng cố nguồn lực về con người, phương tiện và tài chính, đồng thời mở rộng khái niệm an ninh con người sang cả môi trường số.
Bà nhấn mạnh: "Chúng ta phải nỗ lực giảm thiểu rủi ro cho công dân từ không gian mạng trước nạn lừa đảo trực tuyến. Sự hiện diện kịp thời của cơ quan đại diện không chỉ mang đến giải pháp vượt qua nguy nan mà còn là ánh sáng của tình người, nghĩa đồng bào trong gian khó." Điều này phản ánh tinh thần phụng sự và mục tiêu xây dựng ngành ngoại giao chuyên nghiệp, hiện đại, luôn đặt Tổ quốc trong tim để mang lại sự bình an cho công dân trên mọi nẻo đường.
