Ông Trump giải quyết loạt hồ sơ nóng trong Thông điệp Liên bang dài kỷ lục
Trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang ngày 24/2, Tổng thống Donald Trump đã trình bày một thông điệp dài kỷ lục, tập trung chủ yếu vào các vấn đề đối nội nhưng cũng dành thời lượng đáng kể để bảo vệ đường lối đối ngoại của mình. Bài phát biểu này diễn ra trong bối cảnh một bộ phận công chúng Mỹ ngày càng lo ngại về các ưu tiên chính sách của ông, đặc biệt khi các cuộc thăm dò cho thấy sự quan tâm gia tăng đến tình hình kinh tế.
Thành tựu đối ngoại và thách thức từ công chúng
Ông Trump đã ca ngợi hàng loạt thành tựu đối ngoại, bao gồm việc làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza, nỗ lực đưa con tin trở về từ Hamas, bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro, và gây sức ép buộc các đồng minh NATO tăng chi tiêu quốc phòng. Tuy nhiên, nhiệm vụ của ông còn là xoa dịu sự hoài nghi về việc liệu ông có còn trung thành với triết lý “Nước Mỹ trước tiên” sau một năm mà trọng tâm chính sách nhiều thời điểm hướng ra bên ngoài.
Theo khảo sát của AP và Trung tâm Nghiên cứu các vấn đề công chúng (NORC), 61% người trưởng thành Mỹ không tán thành cách ông Trump xử lý chính sách đối ngoại, và 56% cho rằng ông đã “đi quá xa” trong việc sử dụng quân đội để can thiệp vào các quốc gia khác. Sự dè dặt này thậm chí xuất hiện trong một số đồng minh thân cận của ông.
Cân nhắc hành động quân sự với Iran
Một trong những điểm nóng được đề cập là Iran, nơi ông Trump đang cân nhắc khả năng gia tăng hành động quân sự. Tuần trước, ông cảnh báo “những điều tồi tệ sẽ xảy ra” nếu Tehran không đạt được thỏa thuận liên quan đến chương trình hạt nhân. Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner dự kiến gặp các quan chức Iran tại Geneva vào ngày 26/2, trong bối cảnh Mỹ triển khai tăng cường lực lượng tại Trung Đông.
Ông Trump giải thích rằng, dù Mỹ đã “xóa sổ” ba cơ sở hạt nhân then chốt của Iran 8 tháng trước, Tehran hiện đang theo đuổi những tham vọng đen tối và chưa đưa ra tuyên bố then chốt về việc từ bỏ vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, con đường đàm phán vẫn còn nhiều bất định, với Mỹ và Israel muốn mở rộng nội dung sang chương trình tên lửa và sự hậu thuẫn của Iran đối với các lực lượng vũ trang trong khu vực.
Khó khăn trong nỗ lực chấm dứt xung đột Ukraine
Ngày 24/2 cũng đánh dấu tròn 4 năm kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine. Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump từng tuyên bố có thể chấm dứt cuộc xung đột này chỉ trong một ngày, nhưng đến nay vẫn gặp nhiều khó khăn. Các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa Nga và Ukraine vẫn bất đồng sâu sắc về những vấn đề cốt lõi, bao gồm việc Moscow yêu cầu Kyiv nhượng lại lãnh thổ và tương lai của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
Ông Trump cho rằng việc Nga giành quyền kiểm soát các vùng lãnh thổ là khó tránh khỏi và gây sức ép lên Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình. Ông Zelensky tiết lộ Nhà Trắng đã đặt mốc thời gian vào tháng 6 để chấm dứt chiến sự, với nhiều khả năng sẽ gây sức ép lên cả hai bên.
Chiến dịch tại Venezuela và chính sách ở Tây Bán cầu
Trong bài phát biểu, ông Trump một lần nữa ca ngợi chiến dịch quân sự dẫn đến việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro, đồng thời nhấn mạnh vai trò của Mỹ ở Tây Bán cầu. Ông tuyên bố Mỹ đã nhận được hơn 80 triệu thùng dầu từ Venezuela và kêu gọi các tập đoàn dầu khí Mỹ trở lại để thu hút 100 tỷ USD đầu tư.
Chiến lược đối ngoại của ông ở khu vực này, bao gồm chống buôn lậu ma túy và kiểm soát di cư bất hợp pháp, đã tạo ra mối lo ngại lớn trong nhiều quốc gia Mỹ Latinh. Ông Trump gọi đây là sự tiếp nối của “Học thuyết Donroe”, một phiên bản mở rộng từ Học thuyết Monroe, nhằm khẳng định vai trò ưu tiên của Mỹ.
Chiến lược thuế quan sau phán quyết của Tòa án Tối cao
Trước bài phát biểu, ông Trump đã chỉ trích phán quyết của Tòa án Tối cao bác bỏ việc ông viện dẫn đạo luật năm 1977 làm cơ sở pháp lý cho các biện pháp thuế quan. Trong Thông điệp Liên bang, ông sử dụng giọng điệu ôn hòa hơn, gọi đây là “một phán quyết đáng tiếc” và cảnh báo các quốc gia cần tuân thủ thỏa thuận thuế quan với Washington.
Ông Trump thông báo sẽ nâng mức thuế toàn cầu mới lên 15% để thay thế các loại thuế nhập khẩu bị tuyên là bất hợp pháp, và đã ký sắc lệnh hành pháp áp mức thuế 10% đối với hàng hóa nhập khẩu từ khắp thế giới, có hiệu lực từ ngày 24/2. Ông nhấn mạnh rằng thẩm quyền pháp lý của tổng thống có thể dẫn đến các thỏa thuận bất lợi hơn cho các quốc gia khác.
Bài phát biểu Thông điệp Liên bang của Tổng thống Donald Trump không chỉ phản ánh các thành tựu đối ngoại mà còn cho thấy những thách thức trong việc cân bằng giữa ưu tiên trong nước và sử dụng sức mạnh quân sự, trong bối cảnh công chúng Mỹ ngày càng tỏ ra hoài nghi về đường lối của ông.
