Tổng Bí thư Tô Lâm: Đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới là nhiệm vụ trọng yếu
Ngày 18/2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài viết quan trọng với tiêu đề "Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới". Bài viết này được giới thiệu rộng rãi trên các phương tiện truyền thông, trong đó có VnExpress, nhấn mạnh vai trò then chốt của hoạt động đối ngoại trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Bối cảnh lịch sử và yêu cầu của thời đại
Nhìn lại lịch sử cách mạng Việt Nam, có thể thấy rằng vận hội của dân tộc luôn gắn liền với những biến chuyển lớn của thời đại. Ngay sau khi giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Sau vấn đề phòng thủ, ngoại giao là một vấn đề cần yếu cho một nước độc lập". Câu nói này thể hiện tầm nhìn sâu sắc về tầm quan trọng của đối ngoại đối với sự tồn vong và phát triển của quốc gia.
Đại hội XIV của Đảng đánh dấu một mốc son lịch sử, mở ra cánh cửa bước vào kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam. Dưới ánh sáng của Đại hội, nhiệm vụ đối ngoại – vốn được xác định là trọng yếu và thường xuyên – sẽ được triển khai một cách toàn diện ở tầm cao mới. Mục tiêu là để nhịp đập của Việt Nam hòa cùng nhịp đập của thế giới, thở cùng hơi thở của thời đại, từ đó kiến tạo hòa bình, bồi đắp thịnh vượng và xây dựng vị thế cao hơn, vững chắc hơn cho đất nước.
Thế giới biến động và cơ hội cho Việt Nam
Thế giới hiện nay đang chứng kiến những chuyển dịch nhanh chóng với cường độ mạnh mẽ, tác động sâu rộng và mang tính thời đại. Các xu hướng vận động đan xen, trái chiều nhau, vừa có sự gắn kết và phụ thuộc lẫn nhau sâu sắc, nhưng đồng thời cũng tồn tại những chia rẽ và cạnh tranh ngày càng gay gắt. Nhân loại đang bước vào một giai đoạn tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhưng cũng mở ra vô số cơ hội phát triển mới. Trong bối cảnh đó, không một quốc gia nào, dù lớn hay nhỏ, phát triển hay đang phát triển, có thể đứng ngoài sự vận động của thời cuộc.
Một mặt, hệ thống quan hệ quốc tế đa phương và luật pháp quốc tế đang bị xói mòn, trong khi các tranh chấp chủ quyền và xung đột lãnh thổ có xu hướng gia tăng. Cạnh tranh chính trị, kinh tế đi đôi với cuộc đua giành quyền kiểm soát công nghệ, năng lượng và hạ tầng chiến lược. Các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng trở nên gay gắt cả về quy mô lẫn tính chất.
Mặt khác, những xu thế đương đại về hòa bình, hợp tác và phát triển, tăng trưởng bền vững, bao trùm và toàn cầu hóa vẫn tiếp tục diễn ra. Đa số cộng đồng quốc tế đều mong muốn kiến tạo một trật tự thế giới dân chủ, công bằng, bình đẳng, dựa trên nền tảng luật pháp quốc tế. Cuộc cách mạng khoa học công nghệ đang mở ra không gian phát triển vô tận dựa trên tri thức và tiềm năng con người.
Kỷ nguyên mới và nhiệm vụ đối ngoại
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đánh dấu kỷ nguyên mới của Dân tộc Việt Nam sau 96 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng, 80 năm giành được độc lập và 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới. Tiếp sau kỷ nguyên độc lập, tự do, xây dựng chủ nghĩa xã hội và kỷ nguyên đổi mới, đất nước bắt đầu bước vào kỷ nguyên phát triển phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, với khát vọng sánh vai cùng các cường quốc năm châu.
Giai đoạn thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng (2026-2031) được xác định là giai đoạn bản lề, có tính quyết định trong việc bứt phá để trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao và đạt trình độ tiên tiến. Nếu không kịp thời bắt nhịp với thế giới và xu thế của thời đại, nguy cơ tụt hậu sẽ hiện hữu hơn bao giờ hết, đặc biệt khi nhiều điểm nghẽn có tính cấu trúc trong mô hình phát triển và quản trị quốc gia dần bộc lộ.
Đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới: Mục tiêu và định hướng
Hội tụ yêu cầu của thời đại và đòi hỏi của đất nước, việc hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm là cam kết chính trị - lịch sử của Đảng trước nhân dân và cộng đồng quốc tế. Lịch sử nhân loại đã chứng minh: quốc gia nào có sự chủ động chiến lược, nắm bắt sức mạnh thời đại để gia tăng nội lực thì sẽ thành công. Trong thế giới ngày nay, an ninh và phát triển của mỗi quốc gia không thể biệt lập, đứng bên ngoài những tác động của thế giới và thời đại.
Kỷ nguyên mới đòi hỏi phải triển khai "đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới" với các nguyên tắc cốt lõi:
- Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia dân tộc.
- Lấy hòa bình, độc lập, tự chủ, tự cường làm nền tảng.
- Đặt người dân là trung tâm của mọi chính sách.
- Coi đóng góp cho cộng đồng quốc tế là trách nhiệm.
Ở tầm cao mới, đối ngoại sẽ được triển khai một cách tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường hơn; đóng góp hiệu quả hơn vào những mục tiêu chiến lược của đất nước; đồng thời thể hiện trách nhiệm lớn hơn đối với hòa bình và phát triển của thế giới.
Nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên của đối ngoại
Đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới là sự kết hợp giữa kế thừa và phát triển. Đối ngoại tiếp tục kiên định đường lối độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; khẳng định vị thế là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Đồng thời, nền đối ngoại Việt Nam tiếp tục phát triển, tiếp thu những tinh hoa, tri thức và phương pháp của ngoại giao hiện đại, thấm nhuần tinh thần "dĩ bất biến ứng vạn biến".
Con đường hòa bình, độc lập, tự chủ, tự cường không chỉ nhằm xây dựng một đất nước giàu mạnh cho nhân dân mình mà còn để đóng góp có trách nhiệm cho hòa bình, ổn định của khu vực và trật tự thế giới dựa trên luật pháp. Đó là kim chỉ nam, là nền tảng đạo lý và là nguyên tắc cơ bản để xây dựng các mối quan hệ đối ngoại bền vững.
Đối ngoại toàn diện phát triển lên một tầm cao mới, trong đó đối ngoại và hội nhập quốc tế phải là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên". Đây là bước phát triển quan trọng về tư duy, theo đó đối ngoại, hội nhập quốc tế là một trong những nhiệm vụ chủ yếu, có tầm quan trọng hàng đầu; đồng thời phải được tiến hành thường xuyên, yêu cầu tính chủ động, nhạy bén, kịp thời và hiệu quả cao.
Tư tưởng đó đặt đối ngoại ở một vị trí trung tâm, với trách nhiệm và vai trò cao hơn đối với an ninh và phát triển của đất nước: Giữ vững hòa bình để ổn định, ổn định để phát triển, phát triển để nâng cao sức mạnh tổng thể của đất nước. Theo đó, đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới sẽ triển khai những nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên theo các hướng sau:
- Đối ngoại phát huy vai trò tiên phong trong việc tạo lập cục diện quốc tế thuận lợi cho đất nước, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, và thúc đẩy giải quyết các khác biệt bằng biện pháp hòa bình.
- Đối ngoại là động lực tạo dựng các điều kiện thuận lợi, tranh thủ nguồn lực bên ngoài và mở ra không gian phát triển mới, đặc biệt trong các lĩnh vực như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.
- Đối ngoại thể hiện tinh thần trách nhiệm cao đối với cộng đồng quốc tế, đóng góp vào xây dựng và bảo vệ trật tự quốc tế công bằng, bình đẳng dựa trên luật pháp quốc tế.
- Phát huy "sức mạnh mềm" của dân tộc tương xứng với tầm vóc lịch sử và văn hóa, vị thế chính trị và kinh tế của đất nước.
- Xây dựng nền đối ngoại và ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, với đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo vì lợi ích quốc gia - dân tộc.
Kết luận
Trước những biến động của thời cuộc, đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới phải lấy bản lĩnh, trí tuệ là la bàn định hướng; tin cậy, trách nhiệm là cầu nối hợp tác; hòa hiếu, luật pháp là nơi neo đậu giá trị. Chúng ta tin tưởng rằng đối ngoại Việt Nam sẽ tiếp tục tạo lập và gìn giữ hòa bình, ổn định, mở rộng không gian phát triển và nâng tầm vị thế đất nước, góp phần hoàn thành di nguyện thiêng liêng của Bác Hồ: "Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới".
Tô Lâm - Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
