Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 14/2 đã có cuộc điện đàm với Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn, trong đó ông tái khẳng định Washington ủng hộ vai trò trung tâm của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong cấu trúc khu vực. Cuộc điện đàm diễn ra sau khi ông Rubio nhậm chức và là một trong những động thái ngoại giao đầu tiên của chính quyền mới đối với khu vực.
Nội dung cuộc điện đàm
Theo thông cáo từ Bộ Ngoại giao Mỹ, Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Mỹ-ASEAN và cam kết của Washington đối với một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở. Ông cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với các nỗ lực của ASEAN trong việc thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng.
Về phần mình, Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn hoan nghênh cam kết của Mỹ và đề nghị tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như thương mại, đầu tư, an ninh hàng hải và ứng phó biến đổi khí hậu. Hai bên cũng thảo luận về tình hình Myanmar, với việc Mỹ ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng tại quốc gia này.
Bối cảnh quan hệ Mỹ-ASEAN
Quan hệ Mỹ-ASEAN đã được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 11/2022, dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden. Động thái này thể hiện sự coi trọng của Washington đối với ASEAN như một đối tác quan trọng trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, với sự thay đổi chính quyền, nhiều nhà quan sát lo ngại rằng Mỹ có thể giảm bớt sự chú ý đến khu vực.
Cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Rubio và Tổng thư ký ASEAN được xem là tín hiệu tích cực, cho thấy chính quyền mới vẫn coi trọng mối quan hệ với khối. Trước đó, trong bài phát biểu nhậm chức, Tổng thống Donald Trump đã đề cập đến việc tiếp tục duy trì các cam kết quốc tế, nhưng ưu tiên lợi ích quốc gia.
Phản ứng của các bên
Giới phân tích cho rằng việc Mỹ ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN là cần thiết để duy trì sự cân bằng trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung gia tăng. Một số chuyên gia nhận định rằng ASEAN cần tận dụng cơ hội này để thúc đẩy hợp tác thực chất với Mỹ, đồng thời duy trì quan hệ với các đối tác khác.
Về phía ASEAN, Tổng thư ký Kao Kim Hourn bày tỏ sự lạc quan về triển vọng hợp tác, cho rằng cuộc điện đàm là khởi đầu tốt đẹp cho quan hệ dưới thời chính quyền mới. Ông cũng kêu gọi Mỹ tiếp tục hỗ trợ các chương trình phát triển của ASEAN, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển đổi số và năng lượng sạch.
Tác động đến khu vực
Sự ủng hộ của Mỹ đối với vai trò trung tâm của ASEAN được kỳ vọng sẽ củng cố vị thế của khối trong các vấn đề khu vực, bao gồm Biển Đông và bán đảo Triều Tiên. Trong cuộc điện đàm, hai bên cũng nhất trí tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương như Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) và Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF).
Tuy nhiên, một số nhà quan sát cho rằng cam kết của Mỹ cần được cụ thể hóa bằng các hành động thiết thực, như tăng cường hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho ASEAN, thay vì chỉ dừng lại ở tuyên bố. Dù vậy, cuộc điện đàm đầu tiên giữa Ngoại trưởng Rubio và Tổng thư ký ASEAN được đánh giá là bước khởi đầu tích cực cho quan hệ song phương trong nhiệm kỳ mới.
