Trong bối cảnh đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine tiếp tục bế tắc, Điện Kremlin vừa chính thức bác bỏ khả năng Liên minh châu Âu (EU) đóng vai trò trung gian hòa giải. Đồng thời, Nga bày tỏ sẵn sàng thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư với Mỹ nếu hai bên tách rời quan hệ kinh tế khỏi cuộc xung đột hiện tại.
Điện Kremlin bác bỏ vai trò trung gian của EU
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 14/5 khẳng định EU không thể đảm nhận vai trò trung gian thiện chí trong các cuộc đàm phán hòa bình liên quan đến Ukraine. Ông nhấn mạnh nguyên nhân là vì EU được xem là "bên tham gia trực tiếp" vào cuộc xung đột từ phía Kiev.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa gần đây cho rằng EU có "tiềm năng" đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin, với điều kiện phải phối hợp chặt chẽ với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Một quan chức cấp cao của Ukraine chia sẻ với tờ Financial Times rằng Kiev hoan nghênh "sự phối hợp nhiều hơn ở cấp độ châu Âu" nếu điều này có thể tạo ra "áp lực lớn hơn" lên Nga. Tuy nhiên, phía Nga kiên quyết phản đối quan điểm này.
Trước đó, Tổng thống Putin từng gợi ý rằng những nhân vật như cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder có thể làm đại diện cho EU trong các cuộc đàm phán tiềm năng. Sau khi Brussels bác bỏ ý tưởng này, truyền thông Đức đưa tin EU đang xem xét cựu Thủ tướng Angela Merkel, người kế nhiệm ông Schröder, cho vai trò tương tự.
Mỹ là trung gian duy nhất được chấp nhận
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 13/5 cho biết cả Nga và Ukraine đều coi Washington là bên duy nhất có khả năng làm trung gian hòa giải xung đột. Dù vậy, ông hoan nghênh các quốc gia khác tham gia vào nỗ lực này.
Mặc dù chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cố gắng định vị mình là một nhà trung gian trung lập, Mỹ vẫn là nhà tài trợ quân sự lớn nhất cho Ukraine trong suốt cuộc chiến. Vào tháng 10 năm ngoái, Nhà Trắng cũng đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với hai công ty dầu khí lớn nhất của Nga là Rosneft và Lukoil.
Điều kiện để Nga mở rộng hợp tác kinh tế với Mỹ
Trong phát biểu ngày 13/5, ông Peskov cũng nêu rõ điều kiện để Nga mở rộng thương mại và đầu tư với Mỹ. Theo đó, nếu Washington ngừng liên kết các vấn đề thương mại với thỏa thuận hòa bình Ukraine, hai bên có thể triển khai nhiều dự án hợp tác cùng có lợi trong lĩnh vực đầu tư và thương mại.
"Trong chừng mực phía Mỹ sẵn sàng tách rời triển vọng bình thường hóa quan hệ thương mại và kinh tế khỏi việc giải quyết xung đột Ukraine, hoặc trong chừng mực một thỏa thuận Ukraine được thực hiện, thì chúng tôi hy vọng con đường thực hiện một loạt các dự án kinh tế sẽ được mở ra", ông Peskov nói.
Phát biểu này diễn ra trong bối cảnh cả Tổng thống Putin và Tổng thống Trump gần đây đều cho thấy dấu hiệu hướng tới một giải pháp cuối cùng cho vấn đề Ukraine. Dù vẫn chịu các lệnh trừng phạt sâu rộng của Mỹ kể từ năm 2022, Moscow dường như muốn gửi tín hiệu rằng các cơ hội kinh tế có thể nhanh chóng quay trở lại nếu điều kiện chính trị thay đổi.
Trước đây, ông Putin từng đề cập đến khả năng hợp tác giữa Mỹ và Nga liên quan đến trữ lượng khoáng sản ở Bắc Cực và phát triển năng lượng. Ông cũng thảo luận về khả năng hợp tác tại Alaska, làm sống lại những ý tưởng hiếm khi được nhắc đến kể từ thời Chiến tranh Lạnh.
Ngoài ra, ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên về hợp tác kinh tế và đầu tư nước ngoài của Tổng thống Putin và là nhân vật chủ chốt trong các cuộc tiếp xúc với Washington, gần đây đã đề xuất một ý tưởng táo bạo về một đường hầm đường sắt dưới eo biển Bering, nối liền Nga và Mỹ.
