Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa gây chấn động khi tuyên bố ông đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn hoàn toàn với lực lượng Hamas tại Dải Gaza. Phát biểu tại một cuộc vận động tranh cử ở New Hampshire, ông Trump khẳng định thỏa thuận đã được đàm phán xong từ tháng 10 năm ngoái, nhưng bị chính quyền Tổng thống Joe Biden bỏ qua.
Nội dung tuyên bố của ông Trump
Theo ông Trump, thỏa thuận bao gồm việc Hamas đồng ý thả toàn bộ con tin Israel và ngừng mọi hành động quân sự, đổi lại Israel sẽ dừng chiến dịch tại Gaza và cho phép viện trợ nhân đạo vào. Ông nói: "Tôi đã có một thỏa thuận hoàn chỉnh, mọi điều khoản đã được thống nhất. Nhưng Biden và nhóm của ông ấy đã từ chối thực thi. Họ muốn cuộc chiến tiếp diễn."
Tuyên bố này ngay lập tức vấp phải sự hoài nghi từ các chuyên gia và giới chức Mỹ. Người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ nhận xét: "Không có bất kỳ bằng chứng nào về một thỏa thuận như vậy. Đây chỉ là luận điệu vận động tranh cử." Trong khi đó, đại diện Hamas từ chối bình luận trực tiếp, nhưng nguồn tin thân cận cho biết phong trào này chưa từng đàm phán trực tiếp với ông Trump kể từ khi ông rời nhiệm sở năm 2021.
Bối cảnh xung đột Gaza
Cuộc chiến giữa Israel và Hamas bùng phát từ ngày 7/10/2023, khi Hamas tấn công miền nam Israel, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và 250 người bị bắt làm con tin. Đáp trả, Israel tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Gaza. Tính đến tháng 2/2025, theo Bộ Y tế Gaza, số người Palestine thiệt mạng đã vượt 30.000 người, phần lớn là phụ nữ và trẻ em. Hơn 70% cơ sở hạ tầng dân sự bị phá hủy, 1,9 triệu người mất nhà cửa.
Nhiều vòng đàm phán do Mỹ, Ai Cập và Qatar làm trung gian đã diễn ra, nhưng chưa đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài. Israel kiên quyết đòi tiêu diệt Hamas, trong khi Hamas yêu cầu Israel rút quân hoàn toàn khỏi Gaza.
Phản ứng từ chính quyền Biden và các bên
Chính quyền Tổng thống Biden bác bỏ tuyên bố của ông Trump. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: "Chúng tôi đang nỗ lực không ngừng để đạt được một thỏa thuận, nhưng những gì ông Trump mô tả không khớp với thực tế. Không có văn bản thỏa thuận nào được gửi từ phía Hamas hay bất kỳ bên trung gian nào trong thời gian ông Trump nói."
Giới phân tích cho rằng việc ông Trump đưa ra tuyên bố này nhằm củng cố hình ảnh một nhà đàm phán mạnh mẽ, khác biệt với đương kim Tổng thống Biden. Tuy nhiên, thiếu bằng chứng cụ thể khiến tuyên bố khó có sức thuyết phục.
Tác động chính trị trong nước Mỹ
Thông tin nhanh chóng lan truyền trên truyền thông Mỹ, tạo ra làn sóng tranh luận. Những người ủng hộ ông Trump coi đây là bằng chứng cho thấy ông có thể giải quyết khủng hoảng Gaza ngay lập tức nếu trở lại Nhà Trắng. Trong khi đó, phe Dân chủ chỉ trích ông Trump lợi dụng chiến tranh để trục lợi chính trị.
"Đây là một phát ngôn gây hiểu lầm nguy hiểm," Thượng nghị sĩ Chris Murphy thuộc đảng Dân chủ nói. "Nếu thực sự có thỏa thuận, ông ấy phải cung cấp bằng chứng. Nếu không, điều này chỉ làm phức tạp thêm tình hình vốn đã căng thẳng."
Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos tháng 12/2024 cho thấy 58% cử tri Mỹ ủng hộ lệnh ngừng bắn ngay lập tức tại Gaza, nhưng chỉ 35% tin tưởng ông Trump có thể mang lại hòa bình. Con số này năm 2023 là 42%.
Triển vọng thực tế
Dù ông Trump tuyên bố đạt thỏa thuận, các nhà đàm phán quốc tế xem nhẹ khả năng này. Một quan chức Qatar giấu tên cho biết: "Chưa từng có cuộc gặp nào giữa đại diện Trump và Hamas trong hai năm qua. Mọi thỏa thuận đều thông qua các kênh chính thức của Mỹ hiện tại."
Israel cũng không xác nhận thông tin. Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu từ chối bình luận. Hamas thông qua kênh Telegram khẳng định "lập trường của chúng tôi không thay đổi: không có ngừng bắn lâu dài nếu Israel không rút quân."
Như vậy, tuyên bố của ông Trump dù gây chú ý nhưng thiếu cơ sở thực tế. Với hơn 30.000 người chết và khủng hoảng nhân đạo chưa có hồi kết, cuộc chiến Gaza vẫn là một trong những thách thức lớn nhất đối với ngoại giao Mỹ và quốc tế.
