Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên đường thực hiện chuyến thăm chính thức tới Trung Quốc, đánh dấu lần đầu tiên một tổng thống Mỹ đến Bắc Kinh trong gần một thập kỷ. Chuyến công du diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với quan hệ song phương, được kỳ vọng sẽ giúp hai bên thu hẹp bất đồng và mở ra cánh cửa hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Chuyến thăm lịch sử và đoàn doanh nghiệp hùng hậu
Đây là chuyến thăm đầu tiên của ông Trump tới Trung Quốc kể từ khi tái đắc cử nhiệm kỳ hai. Trước đó, ông từng có chuyến thăm cấp nhà nước vào năm 2017. Tháp tùng tổng thống có nhiều lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu nước Mỹ như Giám đốc điều hành Tesla Elon Musk, Giám đốc điều hành Apple Tim Cook, cùng đại diện của Qualcomm, ExxonMobil và Boeing. Sự hiện diện của các tập đoàn lớn cho thấy tầm quan trọng của hợp tác kinh tế trong chuyến thăm này.
Ngoại giao cấp cao và các cuộc gặp trước đó
Kể từ đầu nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có 5 cuộc điện đàm nhằm duy trì liên lạc và thảo luận về quan hệ song phương cũng như các vấn đề toàn cầu. Cuộc gặp trực tiếp gần đây nhất diễn ra tại Busan, Hàn Quốc vào tháng 10/2025, nơi hai nhà lãnh đạo tìm cách dẫn dắt quan hệ vượt qua bất ổn. Chủ tịch Tập đã ví hai ông như những người thuyền trưởng giữ cho con tàu quan hệ hai nước vượt qua sóng gió.
Thương mại và các cơ chế hợp tác mới
Mặc dù quan hệ thương mại từng trải qua thăng trầm với vấn đề thuế quan, Bắc Kinh vẫn duy trì các kênh đối thoại mở với Washington. Trung Quốc đã cử các đoàn kinh tế thương mại tiến hành sáu vòng đàm phán, tìm cách thu hẹp khác biệt và mở rộng điểm chung. Hai bên hiện duy trì thỏa thuận đình chiến về thuế quan kéo dài một năm, đạt được tại cuộc gặp cấp cao ở Hàn Quốc năm ngoái.
Trong chuyến thăm này, hai nhà lãnh đạo dự kiến thảo luận về khả năng thành lập Hội đồng Thương mại Mỹ-Trung và Hội đồng đầu tư song phương, nhằm thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như hàng không vũ trụ, nông nghiệp và năng lượng. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết cơ chế mới có thể tạo điều kiện cho thương mại trị giá hàng chục tỷ USD giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, chỉ bao gồm các mặt hàng không nhạy cảm.
Vấn đề Iran và an ninh Eo biển Hormuz
Một nội dung trọng tâm khác là vấn đề Iran và an ninh tại eo biển Hormuz. Washington muốn Bắc Kinh thúc đẩy Tehran đạt thỏa thuận với Mỹ, trong bối cảnh Trung Quốc là khách hàng mua dầu thô lớn nhất của Iran. Trước thềm hội nghị thượng đỉnh, nhiều động thái ngoại giao và an ninh liên quan đến Iran và Eo biển Hormuz đã được đẩy mạnh, khi cả hai bên đều mong muốn duy trì ổn định khu vực và bảo đảm an ninh tuyến hàng hải chiến lược này.
Cạnh tranh AI và tầm nhìn chung
Cạnh tranh chiến lược về trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được dự báo là chủ đề thảo luận quan trọng. Cả Mỹ và Trung Quốc đều chia sẻ lo ngại về rủi ro AI bị lợi dụng để phát triển vũ khí sinh học, tấn công mạng hoặc phá hoại hạ tầng trọng yếu. Hai nhà lãnh đạo xác định duy trì quan hệ ổn định không chỉ loại bỏ trở ngại cho mỗi nước mà còn mang ý nghĩa sâu sắc đối với ổn định và thịnh vượng toàn cầu.
Kỳ vọng và triển vọng
Theo các chuyên gia, dù khó kỳ vọng đột phá lớn trong chuyến thăm lần này, nhưng nếu hai bên tạm gác lại khúc mắc và thiết lập cơ chế hợp tác rõ ràng, đây sẽ là bước tiến đáng chú ý, mở rộng hơn nữa cánh cửa hợp tác giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
