Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/7 tuyên bố các cuộc đàm phán hạt nhân với Iran đang đạt bước tiến đáng kể, đồng thời khẳng định Tehran đã chấp nhận gần như toàn bộ những yêu cầu chủ chốt mà Washington đưa ra. Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, ông Trump đưa ra đánh giá lạc quan nhất từ trước đến nay về tiến trình đàm phán giữa hai bên.
Iran suy yếu sau các đòn không kích
"Chúng tôi đang đàm phán và tôi nghĩ họ đã đồng ý với gần như mọi điều chúng tôi yêu cầu", ông Trump nói, song không tiết lộ những nội dung còn bất đồng. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng tái khẳng định Washington không theo đuổi mục tiêu thay đổi chế độ tại Iran. Theo ông, ưu tiên hàng đầu của Mỹ vẫn là ngăn chặn Tehran phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân.
Bên cạnh đó, ông Trump bảo vệ các chiến dịch quân sự gần đây nhằm vào Iran, cho rằng những đòn không kích của Mỹ đã khiến Tehran "hoàn toàn thất bại về mặt quân sự" sau nhiều tháng căng thẳng leo thang trong khu vực, theo Al Jazeera. "Tôi đã đánh bại họ về mặt quân sự. Họ hoàn toàn thất bại về quân sự. Họ vẫn còn một số tên lửa và chúng tôi cũng có thể xóa sổ số đó. Tuần trước, tôi đã ra lệnh tấn công họ ba lần rất mạnh sau khi họ điều một UAV tấn công một con tàu", ông Trump tuyên bố.
Trước đó, ông Trump cũng đã nhiều lần cho rằng Iran đã "hoàn toàn thất bại về mặt quân sự", dù cảnh báo điều đó không đồng nghĩa Tehran đã mất hoàn toàn khả năng đáp trả, theo Kuwait Times. "Họ đã bị đánh bại về mặt quân sự. Có thể trong suy nghĩ họ chưa thừa nhận điều đó, nhưng tôi tin là họ hiểu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa mọi chuyện đã kết thúc", ông Trump nói.
Khả năng tấn công toàn diện
Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng nếu cần thiết, quân đội Mỹ chỉ mất khoảng hai tuần để tấn công "mọi mục tiêu" còn lại tại Iran. Theo ông, Washington đã hoàn thành khoảng 70% số mục tiêu quân sự đã đề ra và vẫn còn nhiều mục tiêu khác có thể bị tập kích. "Chúng tôi có thể tiếp tục thêm hai tuần nữa và đánh trúng từng mục tiêu. Chúng tôi đã hoàn thành khoảng 70% kế hoạch, nhưng vẫn còn những mục tiêu khác mà chúng tôi hoàn toàn có thể tấn công", ông nhấn mạnh.
Thỏa thuận hạt nhân tiến triển
Trong khi đó, chương trình hạt nhân của Iran từ lâu là một trong những điểm nóng trong quan hệ Mỹ - Iran, kéo dài qua nhiều đời tổng thống Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã rút Washington khỏi Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) ký năm 2015 với lý do thỏa thuận này tồn tại nhiều lỗ hổng nghiêm trọng và không đủ sức kiềm chế tham vọng hạt nhân của Tehran.
Cuộc đàm phán Mỹ và Iran diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock với sự tham gia của các nhà trung gian Qatar và Pakistan. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đều có mặt tại cuộc gặp. Các cuộc đàm phán hiện nay được xem là nỗ lực mới nhất nhằm hướng tới một thỏa thuận lâu dài về chương trình hạt nhân của Iran trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước vẫn chưa hạ nhiệt.
Cũng trong ngày 2/7, các nhà trung gian hòa giải từ Qatar và Pakistan cho biết vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran sẽ được tổ chức "sớm nhất có thể" sau khi lễ tang Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei kết thúc. Theo thông tin được công bố, ông Khamenei được cho là đã thiệt mạng trong các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành ngày 28/2. Các nghi lễ tang dự kiến diễn ra từ ngày 4-9/7.
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
