Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra lời đe dọa cứng rắn nhằm vào Iran, cảnh báo sẽ ném bom các nhà máy điện của nước này nếu Tehran không chấp nhận một thỏa thuận hạt nhân mới. Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 4/4, ông Trump tuyên bố: "Tôi sẽ nói với Iran: Nếu các người không đạt thỏa thuận, chúng tôi sẽ ném bom các nhà máy điện của các người."
Đe dọa leo thang căng thẳng hạt nhân
Theo ông Trump, các nhà máy điện của Iran là mục tiêu quân sự hợp pháp vì chúng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Ông cho rằng thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) mà chính quyền Joe Biden đang cố gắng khôi phục là "thảm họa" và cần một thỏa thuận mới chặt chẽ hơn. "Thỏa thuận cũ không đủ mạnh. Iran đã lừa dối thế giới trong nhiều năm," ông Trump nói.
Phản ứng từ Iran và cộng đồng quốc tế
Iran ngay lập tức lên án lời đe dọa của ông Trump. Đại diện Bộ Ngoại giao Iran, ông Nasser Kanaani, gọi đây là "hành động khiêu khích vô trách nhiệm" và khẳng định Tehran sẽ đáp trả mạnh mẽ mọi hành động quân sự. Trong khi đó, các chuyên gia phân tích cho rằng lời đe dọa này có thể làm suy yếu nỗ lực ngoại giao của Mỹ và các cường quốc châu Âu nhằm khôi phục JCPOA.
Giới quan sát quốc tế lo ngại rằng lời đe dọa của ông Trump có thể đẩy Trung Đông vào một cuộc xung đột mới. Iran hiện đã làm giàu urani ở mức 60%, gần với cấp độ vũ khí, và việc tấn công các nhà máy điện có thể kích hoạt một cuộc chiến tranh toàn diện. Theo các nhà phân tích, bất kỳ cuộc không kích nào cũng sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho cơ sở hạ tầng dân sự và dẫn đến khủng hoảng nhân đạo.
Bối cảnh chính trị Mỹ
Ông Trump, người đang tái tranh cử tổng thống năm 2024, thường xuyên chỉ trích chính sách đối ngoại của Tổng thống Biden. Ông cho rằng cách tiếp cận của Biden đối với Iran quá mềm yếu và đe dọa sẽ thực thi các biện pháp cứng rắn hơn nếu tái đắc cử. Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng lời đe dọa ném bom nhà máy điện Iran là quá khích và có thể gây hậu quả khôn lường.
Bộ Ngoại giao Mỹ từ chối bình luận về phát biểu của ông Trump, nhưng một quan chức giấu tên cho biết chính quyền Biden vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao. "Chúng tôi tin rằng con đường ngoại giao là cách tốt nhất để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân," quan chức này nói.
Tác động đến thị trường năng lượng
Lời đe dọa của ông Trump ngay lập tức tác động đến thị trường dầu mỏ. Giá dầu thô Brent tăng hơn 2% trong phiên giao dịch ngày 4/4, lên mức 89,5 USD/thùng, do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ khu vực Trung Đông. Iran là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC, và bất kỳ cuộc xung đột nào cũng có thể đẩy giá dầu lên cao hơn nữa.
Các nhà phân tích tại Goldman Sachs cảnh báo rằng một cuộc tấn công vào Iran có thể khiến giá dầu vượt mức 100 USD/thùng, gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu vốn đang phục hồi sau đại dịch.
Lời đe dọa này cũng làm dấy lên lo ngại về an ninh năng lượng tại châu Âu, nơi đang phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu từ Trung Đông. Các nhà lãnh đạo EU kêu gọi kiềm chế và nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại.
