Tổng thống Mỹ Donald Trump đã dành nhiều lời khen ngợi cho cuộc gặp kéo dài hai ngày với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra vào ngày 15 tháng 5 vừa qua. Trên chuyến bay trở về nước, ông Trump phát biểu: 'Chúng tôi đã có một chuyến đi tuyệt vời. Chuyến thăm diễn ra rất tuyệt vời. Chủ tịch Tập Cận Bình là một người tuyệt vời.'
Tuy nhiên, chuyến thăm này kết thúc mà không đạt được bước đột phá lớn nào trong lĩnh vực thương mại hay nhận được sự hỗ trợ cụ thể từ Bắc Kinh nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh Iran. Giám đốc Trung tâm Trung Quốc tại Viện Brookings, ông Ryan Hass, nhận xét: 'Tôi không chắc kết quả chuyến đi có vượt quá mong đợi hay không. Có vẻ như kết quả khá khiêm tốn. Nhưng đáng lưu ý rằng đây là cuộc gặp đầu tiên trong số nhiều cuộc gặp dự kiến giữa hai nhà lãnh đạo trong năm nay. Vì vậy, hy vọng nó sẽ mở đường cho những cuộc đối thoại hiệu quả hơn trong tương lai.'
Trong cuộc gặp, ông Tập Cận Bình đã đưa ra lời cảnh báo cứng rắn rằng bất kỳ sự xử lý sai lầm nào đối với vấn đề Đài Loan đều có thể leo thang thành xung đột. Trung Quốc xem Đài Loan là lãnh thổ không thể tách rời và luôn phản đối việc Mỹ bán vũ khí cho hòn đảo này, coi đó là sự can thiệp vào công việc nội bộ. Mỹ, dù không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, vẫn là nhà ủng hộ quốc tế quan trọng nhất và là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Đài Loan.
Hiện tại, một thương vụ bán vũ khí lớn của Mỹ cho Đài Loan trị giá lên tới 14 tỷ USD đang chờ sự chấp thuận của ông Trump. Vào ngày 15 tháng 5, ông Trump cho biết ông chưa đưa ra quyết định cuối cùng: 'Về vấn đề Đài Loan, ông ấy có quan điểm rất mạnh mẽ. Tôi chưa đưa ra cam kết nào cả. Chúng ta hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra.'
Về mặt kinh doanh, ông Trump ca ngợi một thỏa thuận giữa Boeing và Trung Quốc: 'Đã ký kết nhiều thỏa thuận thương mại tuyệt vời, bao gồm hơn 200 máy bay từ Boeing với lời hứa đặt hàng 750 máy bay, đây sẽ là đơn đặt hàng lớn nhất từ trước đến nay nếu họ làm tốt với 200 chiếc, điều mà tôi chắc chắn họ sẽ làm được.' Tuy nhiên, con số này ít hơn đáng kể so với đồn đoán ban đầu lên đến khoảng 500 máy bay, và cổ phiếu của Boeing đã giảm 3% vào chiều ngày 15 tháng 5.
Thông tin chi tiết về các thỏa thuận nông nghiệp được ký kết rất ít, và không có dấu hiệu đột phá nào trong việc bán chip AI H200 tiên tiến của Nvidia cho Trung Quốc, bất chấp việc Giám đốc điều hành Jensen Huang bất ngờ tham gia chuyến đi vào phút chót.
Ông Ryan Hass nhận xét: 'Khi Tổng thống Trump đến thăm Bắc Kinh lần cuối vào năm 2017, đã có những lễ ký kết long trọng. Hai bên đã công bố các thỏa thuận thương mại trị giá hơn 250 tỷ USD. Kết quả lần này kém xa so với trước đây. Không có lễ ký kết nào. Phía Trung Quốc không xác nhận hay công bố bất kỳ khoản đầu tư lớn nào mới... Sự vắng mặt của những kết quả này là đáng chú ý.'
Trong khi đó, vào ngày 15 tháng 5, trước khi các nhà lãnh đạo gặp nhau uống trà, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã đưa ra một tuyên bố thẳng thắn nêu rõ sự thất vọng của họ về cuộc chiến với Iran. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết: 'Cuộc xung đột này, lẽ ra không bao giờ nên xảy ra, không có lý do gì để tiếp diễn.' Bộ này cũng nói thêm rằng Trung Quốc ủng hộ các nỗ lực đạt được thỏa thuận hòa bình trong cuộc chiến đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và nền kinh tế toàn cầu.
Ông Trump cho biết hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về Iran và cảm thấy 'rất đồng quan điểm,' mặc dù ông Tập Cận Bình không bình luận gì thêm. Trên chuyến bay trở về nước, ông Trump nói thêm rằng ông không 'yêu cầu bất kỳ sự ưu ái nào' về vấn đề Iran.
