Iran và Mỹ đã nhất trí tạm dừng các cuộc tấn công tại Vùng Vịnh và nối lại đàm phán về tranh chấp liên quan đến eo biển Hormuz, một quan chức Mỹ cho biết ngày 28/6, theo Reuters. Động thái này làm dấy lên hy vọng cứu vãn thỏa thuận hòa bình tạm thời vốn đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ sau nhiều ngày hai bên liên tiếp trả đũa quân sự.
Chi tiết thỏa thuận ngừng bắn
Theo vị quan chức Mỹ, các cuộc đàm phán kỹ thuật sẽ tiếp tục trên tất cả các nội dung của Biên bản ghi nhớ (MOU) gồm 14 điểm được hai bên thống nhất hôm 17/6. Trước mắt, cả hai bên sẽ ngừng các hành động quân sự và tàu thuyền sẽ được tự do lưu thông. Trang tin Axios dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết các cuộc đàm phán sẽ được nối lại vào ngày 30/6 tại Qatar.
Diễn biến căng thẳng trước ngừng bắn
Việc quay trở lại bàn đàm phán diễn ra sau nhiều ngày căng thẳng leo thang. Mọi chuyện bắt đầu khi một vật thể bay của Iran đánh trúng một tàu chở hàng tại eo biển Hormuz hôm 25/6. Sau đó, Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các đòn tấn công trả đũa, đồng thời cáo buộc đối phương vi phạm lệnh ngừng bắn tạm thời được thiết lập ngày 17/6.
Rạng sáng 28/6, Iran phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain, chỉ ít giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran "sẽ không còn tồn tại" nếu không tuân thủ thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Trong khi đó, quân đội Israel thông báo đã tiếp tục không kích các tay súng Hezbollah được Iran hậu thuẫn tại Lebanon, phá hủy hệ thống hạ tầng ngầm của lực lượng này tại một ngôi làng ở miền Nam Lebanon.
Phản ứng của các bên
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố hải quân và không quân của lực lượng này đã triển khai các đợt tấn công bằng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain. Theo IRGC, các cuộc không kích của Mỹ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và "sẽ dẫn đến việc chấm dứt hoàn toàn mọi tiến trình ngoại giao", kênh truyền hình nhà nước Press TV đưa tin.
Một quan chức Mỹ xác nhận với Reuters rằng Iran đã nhằm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Mỹ, song cho biết hiện chưa ghi nhận thương vong nào đối với lực lượng Mỹ cũng như thiệt hại đáng kể tại các căn cứ ở Trung Đông. Tuy nhiên, tình hình vẫn đang diễn biến rất nhanh. Vài giờ sau, còi báo động tiếp tục vang lên lần thứ hai tại Bahrain. Giới chức nước này cho biết một cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại một tòa nhà dân cư tại tỉnh Muharraq nhưng không gây thương vong.
Quân đội Kuwait cho biết đã đánh chặn thành công hai tên lửa đạn đạo mà không ghi nhận thiệt hại về người hay tài sản. Trong một diễn biến khác, Qatar thông báo một công dân nước này đã thiệt mạng sau khi bị mảnh đạn găm trúng trên một con tàu mất tích từ ngày 27/6. Một người khác cũng bị thương trong vụ việc.
Bối cảnh thỏa thuận hòa bình
Thỏa thuận hòa bình tạm thời gồm 14 điểm được xây dựng nhằm chấm dứt cuộc xung đột bùng phát từ ngày 28/2 giữa Mỹ, Israel và Iran, đồng thời mở lại eo biển Hormuz để phục vụ hoạt động hàng hải trong khi các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran và các vấn đề khác tiếp tục được tiến hành. Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.
