Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/6 tuyên bố Mỹ sẽ gặp Iran tại Doha (Qatar) vào ngày 30/6, nhưng Tehran phủ nhận có lịch đàm phán, khẳng định ưu tiên hiện nay là thực hiện các cam kết trong bản ghi nhớ (MOU).
Mỹ nói sắp gặp Iran, Tehran phủ nhận
“Iran đã đề nghị tổ chức một cuộc gặp. Cuộc gặp sẽ diễn ra vào ngày mai tại Doha!”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social sáng 29/6 (giờ địa phương). Tuy nhiên, Trưởng đoàn đàm phán Iran Kazem Gharibabadi khẳng định chưa có cuộc họp cấp kỹ thuật nào với Mỹ được lên lịch trong tuần này.
Một quan chức cấp cao Mỹ nói với CNN rằng các cuộc trao đổi kỹ thuật liên quan đến MOU vẫn diễn ra đúng kế hoạch, bất chấp căng thẳng quân sự gần đây. Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hai bên sẽ tiến hành đối thoại cấp cao tại Doha, đồng thời tổ chức các cuộc họp kỹ thuật bên lề. Theo bà, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ tới Doha trong tuần này để thảo luận về việc triển khai MOU.
Trái ngược với tuyên bố từ Washington, Bộ Ngoại giao Iran ngày 29/6 khẳng định hiện không có cuộc đàm phán nào với Mỹ được lên lịch trong vài ngày tới ở bất kỳ cấp độ nào. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết ưu tiên hàng đầu của Tehran là bảo đảm các điều khoản trong MOU được thực thi đầy đủ, thay vì bước vào thương lượng thỏa thuận cuối cùng, đài IRIB đưa tin.
Iran thúc đẩy thực thi MOU, kỳ vọng thu hồi 6 tỷ USD
Theo ông Baghaei, Mỹ đã cấp giấy phép cần thiết để thực hiện Điều 10 của MOU liên quan đến xuất khẩu dầu mỏ, và Tehran đang theo sát quá trình triển khai. Iran cũng thúc đẩy thực hiện Điều 11 về giải phóng tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài. Một đoàn chuyên gia Iran sẽ tới Doha trong tuần này để làm việc về nội dung này.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran sắp thu hồi 6 tỷ USD trong tổng số 12 tỷ USD tài sản đang bị phong tỏa tại Qatar. Phát biểu tại thành phố Qom, ông cho biết các thủ tục đã hoàn tất để đưa một nửa số tài sản về Iran, đồng thời các cơ quan chức năng tiếp tục thúc đẩy giải ngân phần còn lại, theo Tasnim. Tuy nhiên, phía Mỹ khẳng định đến nay chưa có khoản tài sản nào được giải phóng. Một quan chức Mỹ cho biết nếu được giải ngân, số tiền sẽ chỉ dùng mua sản phẩm nông nghiệp Mỹ phục vụ nhu cầu nhân đạo, và việc giải ngân phụ thuộc vào mức độ tuân thủ cam kết của Tehran.
Iraq ra tối hậu thư giải giáp các nhóm thân Iran
Chính phủ Iraq yêu cầu các nhóm vũ trang thân Iran hoàn tất giải giáp trước ngày 30/9, trùng thời điểm kết thúc sứ mệnh của liên minh chống khủng bố do Mỹ dẫn đầu. Người phát ngôn Chính phủ Iraq Haidar al-Aboudi cho biết tất cả các nhóm đã được thông báo về hạn chót, và sau thời điểm này, vũ khí không nằm dưới sự kiểm soát của nhà nước sẽ bị xử lý theo pháp luật.
Oman và Iran lần đầu bàn cơ chế quản lý eo biển Hormuz
Ủy ban chung Oman - Iran về eo biển Hormuz tổ chức phiên họp đầu tiên tại Muscat. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết hai bên đã trao đổi về tình hình hiện tại và thảo luận phương án quản lý theo Điều 5 của MOU, trên cơ sở tôn trọng quyền chủ quyền của các quốc gia ven biển, theo Anadolu. MOU quy định tàu thuyền được miễn phí quá cảnh qua eo biển trong 60 ngày kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực.
Trong bối cảnh đó, rạng sáng 28/6, CENTCOM tuyên bố không kích 10 mục tiêu quân sự của Iran, cáo buộc Tehran đe dọa hoạt động vận tải thương mại quốc tế qua eo biển Hormuz.
