Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ngày 12/5 cảnh báo Washington có thể chấm dứt lệnh ngừng bắn kéo dài một tháng và nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran, chỉ một ngày sau khi ông Trump bác bỏ đề xuất mới nhất của Tehran về chấm dứt xung đột và gọi đó là “vô nghĩa”, theo New York Times.
Phát biểu của Tổng thống Trump
“Hoặc chúng tôi đạt được thỏa thuận, hoặc họ sẽ bị hủy diệt”, ông Trump nói với các phóng viên tại Washington trước khi lên đường tới Bắc Kinh tham dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. “Dù theo cách nào thì chúng tôi cũng thắng”.
Trong phiên điều trần trước Quốc hội Mỹ cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết Washington đã chuẩn bị nhiều kịch bản khác nhau cho tình hình leo thang. “Chúng tôi có kế hoạch leo thang nếu cần thiết. Chúng tôi có kế hoạch rút lui nếu cần thiết. Chúng tôi cũng có kế hoạch điều chuyển lực lượng và khí tài”, ông Hegseth nói, song từ chối cung cấp thêm chi tiết vì đây không phải phiên điều trần mật.
Điều kiện của Iran và phản ứng của Mỹ
Theo truyền thông nhà nước Iran ngày 11/5, các yêu cầu của Tehran nhằm chấm dứt chiến sự bao gồm việc Mỹ bồi thường chiến tranh, công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Washington. Ông Trump nhanh chóng bác bỏ những điều kiện này, đồng thời cho rằng lệnh ngừng bắn hiện chỉ còn tồn tại trong trạng thái “thoi thóp”.
Các nhà phân tích nhận định việc Mỹ chấp nhận bồi thường chiến tranh hay công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz của Iran gần như không thể xảy ra dưới thời ông Trump. Trong khi đó, khả năng dỡ bỏ trừng phạt chỉ được cân nhắc nếu Tehran chấp nhận nhượng bộ lớn về chương trình hạt nhân.
Đe dọa hạt nhân từ Iran
Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn ngày càng mong manh, cả Washington và Tehran dường như đều đang gia tăng sức ép. Người phát ngôn Ủy ban An ninh quốc gia của Quốc hội Iran, ông Ebrahim Rezaei, cảnh báo Tehran có thể nâng mức làm giàu uranium lên 90% - ngưỡng được xem là đủ để chế tạo vũ khí hạt nhân - nếu tiếp tục bị tấn công. Tuy nhiên, hiện chưa rõ Iran nghiêm túc đến đâu với phương án này cũng như liệu nước này còn đủ năng lực sau các đợt không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân hay không. Ông Rezaei chỉ cho biết Quốc hội Iran có thể xem xét lựa chọn này.
Ảnh hưởng kinh tế và quân sự
Phát biểu bên ngoài Nhà Trắng ngày 12/5, ông Trump cũng bác bỏ lo ngại về tình trạng giá thực phẩm và nhiên liệu tăng cao do eo biển Hormuz bị phong tỏa - yếu tố góp phần đẩy lạm phát tại Mỹ lên 3,8% trong tháng 4. Tổng thống Mỹ khẳng định người dân ủng hộ mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời nhấn mạnh cuộc chiến sẽ sớm kết thúc và eo biển Hormuz sẽ được mở lại. “Ngay khi cuộc chiến này kết thúc, và điều đó sẽ không kéo dài, các bạn sẽ thấy giá dầu giảm xuống”, ông Trump tuyên bố.
Tại phiên điều trần ngày 12/5, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine tìm cách trấn an lo ngại rằng cuộc chiến đã làm cạn kiệt kho đạn dược toàn cầu của quân đội Mỹ. “Chúng tôi hiện vẫn có đủ đạn dược cho các nhiệm vụ đang được giao”, ông nói, dẫn lại đánh giá từ các chỉ huy quân sự Mỹ trên toàn thế giới.
