Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin ngày 21/7, Tổng thống Masoud Pezeshkian tuyên bố ông có "sự tiếp cận lớn hơn" với Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei và mọi hoạt động của chính phủ đều theo chỉ đạo của Lãnh tụ Tối cao. Ông Pezeshkian khẳng định các chính sách của Iran sẽ tiếp tục được triển khai dưới sự lãnh đạo của ông Khamenei.
Vai trò ngày càng rõ của tân Lãnh tụ Tối cao
Những phát biểu này cho thấy giới chức Iran đang tìm cách khẳng định rằng lãnh tụ 56 tuổi vẫn trực tiếp điều hành đất nước và giữ vai trò quyết định trong các vấn đề hệ trọng, bao gồm cả cuộc chiến với Mỹ. Ông Khamenei được cho là đã bị thương, và có thể mang thương tật, trong chính đợt không kích đã lấy đi mạng sống của cha ông, cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, vào ngày đầu tiên của cuộc xung đột (28/2).
Kể từ khi được bầu làm Lãnh tụ Tối cao vào khoảng ngày 9/3, tân Lãnh tụ Tối cao này chỉ ra các tuyên bố bằng văn bản. Hầu hết các thông điệp của ông đều cho thấy quan điểm cứng rắn đối với Mỹ và Israel, đồng thời quyết tâm bảo đảm Cộng hòa Hồi giáo tiếp tục kiểm soát tuyến giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz.
Tổng thống Trump thừa nhận Iran vượt rào cản
Trong buổi tiếp Tổng thống Lebanon Aoun tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định lực lượng Mỹ đang làm suy yếu quân đội Iran "ở mức độ vượt ngoài tưởng tượng". Dù vậy, ông thừa nhận: "Họ đúng là đã xuyên thủng được hàng rào tại Jordan. Thật không may, nếu có lực lượng vận hành khác ở đó, điều này đã không xảy ra". Tổng thống Trump không giải thích cụ thể về "lực lượng vận hành khác" này là ai. Tuần trước, quân đội Mỹ ghi nhận hai binh sĩ thiệt mạng và bốn người phải cấp cứu sau đòn tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran.
Cùng ngày 21/7 (giờ địa phương), phát biểu với các phóng viên, ông Trump cho biết người Iran "đang khao khát gặp mặt để tìm cách chấm dứt chiến tranh, bởi họ đang bị tổn thất nặng nề". "Họ rất khao khát được gặp, nhưng chừng nào họ chưa sẵn sàng cho một cuộc gặp mang tính thực chất, chúng tôi sẽ không quan tâm", ông Trump nói thêm.
Iran chuyển máy ly tâm vào núi Pickaxe
Tình báo Israel tin rằng Tehran đã di chuyển hàng nghìn máy ly tâm làm giàu uranium vào các đường hầm sâu bên trong cơ sở Núi Pickaxe kể từ mùa thu năm 2025. Ảnh vệ tinh cho thấy các phương tiện xuất hiện tại một lối vào hệ thống đường hầm bên trong núi Pickaxe ngày 21/6. Sau các đợt ném bom của Mỹ và Israel hồi tháng 6/2025, Tehran có thể đã đưa các máy ly tâm còn hoạt động đến cơ sở Núi Pickaxe, nhằm giảm thiểu nguy cơ các máy này bị phá hủy, nếu xảy ra thêm các vụ tấn công.
Theo Wall Street Journal, Israel đã chia sẻ các thông tin tình báo này cho phía Mỹ. Giới chức Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) hiện chưa bình luận về thông tin này. Máy ly tâm là thiết bị được sử dụng để quay khí uranium, tách đồng vị để làm giàu vật liệu cho năng lượng hạt nhân dân sự hoặc quân sự. Trước nay, Iran luôn phủ nhận việc muốn chế tạo vũ khí hạt nhân.
Thách thức với các cuộc tấn công vào cơ sở ngầm
Chưa rõ số máy ly tâm được di chuyển vào khu vực Núi Pickaxe là máy từ cơ sở nào. Việc đặt các máy ly tâm tại khu vực Núi Pickaxe không đồng nghĩa với việc Iran đang xây dựng cơ sở làm giàu uranium tại đó. Dù vậy, trong quá trình Mỹ đã gia tăng các đợt tập kích vào Iran suốt 10 ngày qua, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã chuẩn bị sẵn sàng để tấn công cơ sở Núi Pickaxe, đồng thời cho biết chính quyền của ông vẫn đang theo dõi chặt chẽ các hoạt động diễn ra xung quanh các cửa hầm.
Theo Viện Khoa học và An ninh Quốc tế (ISIS), khu phức hợp Núi Pickaxe được đào sâu hơn 100 m dưới lớp đá nền, khiến công trình nằm sâu và được gia cố kiên cố. Việc tấn công tới độ sâu như vậy được đánh giá là rất khó khăn, ngay cả đối với các loại bom xuyên boong-ke hiện đại nhất trong kho vũ khí của Mỹ. Nhờ nằm sâu dưới lớp đá tự nhiên, cơ sở Núi Pickaxe được đánh giá là có khả năng chống chịu cao trước các cuộc tấn công, khiến nơi đây đang trở thành một trong những mục tiêu trọng tâm trong căng thẳng giữa Mỹ và Iran.
IAEA không được tiếp cận cơ sở hạt nhân Iran
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết Iran hiện không cho phép các thanh tra viên tiếp cận cơ sở Núi Pickaxe, đồng thời từ chối cung cấp thông tin về kế hoạch hoạt động tại đây. Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi hồi tháng 3 lưu ý rằng Tehran từng thông báo về "ý định triển khai hoạt động hạt nhân" tại địa điểm này từ năm 2021. Trước đây, Tehran từng khẳng định cơ sở này chỉ sử dụng làm nhà máy sản xuất và lắp ráp các máy ly tâm tiên tiến, không phải cơ sở làm giàu uranium.
Theo CNN, trong bối cảnh các lực lượng đang ở trạng thái báo động cao, Israel đã chuẩn bị các phương án tác chiến cho kịch bản xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang. Dù vậy, theo ba nguồn tin từ Israel, Tel Aviv hiện vẫn đứng ngoài cuộc và chưa có kế hoạch tham chiến ngay lập tức.
