Iran và Oman đang tiến gần tới một thỏa thuận hợp tác nhằm tăng cường kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến đường biển chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Thông tin này được hãng thông tấn Fars của Iran đưa ra ngày 16/10, dẫn lời Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi.
Nỗ lực ngoại giao song phương
Phát biểu tại Tehran, ông Araghchi cho biết Iran và Oman đã nhất trí về các nguyên tắc chính trong khuôn khổ hợp tác kiểm soát eo biển Hormuz. Theo đó, hai bên sẽ phối hợp tuần tra, chia sẻ thông tin tình báo và xây dựng các cơ chế ứng phó khẩn cấp nhằm đảm bảo an ninh hàng hải.
“Chúng tôi đã đạt được tiến bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán với Oman về vấn đề này. Hai bên cam kết duy trì an ninh và ổn định tại eo biển Hormuz, đồng thời tôn trọng chủ quyền và lợi ích quốc gia của nhau,” ông Araghchi nhấn mạnh.
Tầm quan trọng chiến lược của eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz nối liền Vịnh Ba Tư với vùng biển Oman, là tuyến đường biển quan trọng nhất thế giới. Mỗi ngày, khoảng 20 triệu thùng dầu thô và nhiên liệu lỏng đi qua eo biển này, chiếm khoảng 20% nhu cầu dầu toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể gây ra biến động lớn trên thị trường năng lượng thế giới.
Iran từ lâu đã đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz nếu bị tấn công hoặc bị áp đặt các lệnh trừng phạt quá mức. Điều này khiến khu vực luôn tiềm ẩn nguy cơ xung đột cao. Việc hợp tác với Oman, quốc gia có chung đường biên giới biển với Iran và đóng vai trò trung gian hòa giải trong nhiều vấn đề khu vực, được xem là bước đi chiến lược nhằm giảm căng thẳng.
Phản ứng từ cộng đồng quốc tế
Thỏa thuận tiềm năng này nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh. Trong những năm gần đây, Mỹ đã nhiều lần cáo buộc Iran đe dọa an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, trong khi Iran bác bỏ các cáo buộc và nhấn mạnh quyền kiểm soát của mình đối với khu vực này.
Giới phân tích nhận định, nếu thỏa thuận được ký kết, nó có thể tạo tiền đề cho các cuộc đối thoại rộng hơn giữa Iran và các nước Arab vùng Vịnh, góp phần ổn định khu vực. Tuy nhiên, một số chuyên gia cũng tỏ ra thận trọng, cho rằng mọi thứ vẫn đang trong giai đoạn đầu và cần thời gian để triển khai hiệu quả.
Triển vọng trong tương lai
Theo kế hoạch, Iran và Oman sẽ tiếp tục các cuộc đàm phán kỹ thuật trong những tuần tới để hoàn thiện nội dung thỏa thuận. Dự kiến, một biên bản ghi nhớ hợp tác có thể được ký kết trong chuyến thăm cấp cao của quan chức hai nước.
Trong bối cảnh tình hình Trung Đông đang có nhiều biến động, việc Iran và Oman tăng cường hợp tác kiểm soát eo biển Hormuz được đánh giá là tín hiệu tích cực, góp phần giảm nguy cơ xung đột và bảo đảm an ninh năng lượng toàn cầu.
