Ngày 4/5, Iran tuyên bố đã buộc tàu chiến của Mỹ phải quay đầu khi tìm cách tiến vào eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía Mỹ bác bỏ thông tin cho rằng tàu chiến Mỹ đã bị tên lửa Iran đánh trúng.
Iran ngăn chặn tàu Mỹ tại Hormuz
Theo Reuters, Hải quân Iran tuyên bố đã ngăn chặn các tàu chiến Mỹ tiến vào khu vực eo biển Hormuz bằng cách đưa ra “cảnh báo nhanh chóng và dứt khoát”. Hãng thông tấn Fars của Iran cho biết hai tên lửa của nước này đã đánh trúng tàu chiến Mỹ gần cảng Jask, nằm ở cửa ngõ phía nam của eo biển, nơi Iran đặt căn cứ hải quân. Dù vậy, một quan chức cấp cao của Mỹ đã bác bỏ thông tin này khi trả lời phỏng vấn của Axios.
Cảnh báo từ Iran và phản ứng của Mỹ
Trước đó cùng ngày, Iran đã cảnh báo lực lượng Mỹ không tiến vào eo biển Hormuz, sau khi Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ hộ tống các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh đi qua eo biển. Ông Trump không nêu chi tiết kế hoạch hỗ trợ các tàu. Trong bối cảnh xung đột đã kéo dài hơn hai tháng, nhiều tàu mắc kẹt tại khu vực đã rơi vào tình trạng hết lương thực, nước uống, phải trông chờ vào sự hỗ trợ của các tổ chức từ thiện.
“Chúng tôi đã nói với nhiều quốc gia rằng sẽ đưa tàu của họ rời khỏi khu vực một cách an toàn, để các tàu có thể tiếp tục hoạt động bình thường”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 3/5.
Đáp lại, Bộ chỉ huy thống nhất của Iran yêu cầu các tàu thương mại và tàu chở dầu không được di chuyển qua eo biển Hormuz, nếu chưa có sự phối hợp với quân đội nước này. “Chúng tôi đã nhiều lần khẳng định an ninh tại eo biển Hormuz nằm trong tay Iran, việc tàu thuyền muốn qua lại an toàn cần có sự phối hợp với lực lượng vũ trang của Iran. Chúng tôi cảnh báo mọi lực lượng vũ trang nước ngoài, đặc biệt là quân đội Mỹ. Họ sẽ bị tấn công nếu có ý định tiến vào eo biển Hormuz”, ông Ali Abdollahi, người đứng đầu bộ chỉ huy, cho biết.
Kế hoạch giải cứu tàu mắc kẹt của Mỹ
Kể từ khi xung đột bùng phát, Iran kiểm soát chặt hoạt động vận tải hàng hải ra vào vùng Vịnh. Về phía Mỹ, Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đơn vị đang phong tỏa các cảng của Iran nhằm gây sức ép lên Tehran, cho biết sẽ hỗ trợ chiến dịch giải cứu các tàu mắc kẹt. CENTCOM cho biết sẽ huy động 15.000 binh sĩ, hơn 100 máy bay, cùng tàu chiến và các thiết bị bay không người lái.
“Sự hỗ trợ của chúng tôi đối với nhiệm vụ phòng thủ này là thiết yếu đối với an ninh khu vực và kinh tế toàn cầu, trong khi vẫn tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran”, Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, tuyên bố.
Hệ lụy từ căng thẳng
Cuộc điều tra của CNN cho thấy ít nhất 16 cơ sở quân sự của Mỹ đã bị hư hại sau các đợt tập kích từ Iran. Việc nhiều mục tiêu quan trọng bị đánh trúng đang đặt ra nghi vấn về khả năng duy trì sự hiện diện và vị thế của quân đội Mỹ trong khu vực. Iran cho rằng xung đột Trung Đông khiến Mỹ mất 100 tỷ USD.
Trong diễn biến liên quan, Iran cảnh báo Mỹ sau khi ông Trump công bố Dự án Tự do ở eo biển Hormuz. Người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào “cơ chế hàng hải mới” tại eo biển Hormuz sẽ “bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn”.
Bên cạnh đó, Iran được cho là đã xuống thang và chấp nhận đàm phán hạt nhân với Mỹ. Sau thời gian trì hoãn, Iran chấp nhận thảo luận chương trình hạt nhân, đề xuất giảm làm giàu uranium và từng bước mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy dỡ bỏ phong tỏa. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cũng chia sẻ rằng việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa đã gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
