Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã chính thức chấp nhận đề nghị của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung về việc tới Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên để làm trung gian hòa giải cho hai miền trên bán đảo Triều Tiên. Đây là một động thái ngoại giao quan trọng không chỉ đối với quan hệ giữa Jakarta và Seoul mà còn có thể tác động đến cục diện an ninh khu vực.
Đề nghị của Seoul và phản hồi từ Jakarta
Theo bài phân tích của tác giả Phạm Lữ đăng trên Saigon Gazette, có hai điểm đáng chú ý trong quyết định này. Thứ nhất, Tổng thống Lee Jae Myung không chỉ đề nghị riêng ông Prabowo Subianto mà đã đưa ra lời kêu gọi tới tất cả các quốc gia có quan hệ ngoại giao với cả Hàn Quốc và Triều Tiên. Động thái này cho thấy Seoul muốn mở rộng tối đa khả năng tìm kiếm một bên trung gian phù hợp.
Mục đích chính của ông Lee không phải là vận động được một quốc gia cụ thể nào đó làm trung gian hòa giải, mà là kiến tạo nên sự hòa giải giữa Hàn Quốc và Triều Tiên để thể hiện thiện chí với Bình Nhưỡng. Đồng thời, thông qua việc này, ông cũng tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế cho chính sách đối ngoại của mình đối với Triều Tiên.
Vì sao Indonesia chậm trả lời?
Điểm đáng chú ý thứ hai là phải mất hơn 3 tháng, ông Subianto mới đưa ra câu trả lời chính thức, dù việc xây dựng vai trò trung gian hòa giải là một trong những mục tiêu đối ngoại của vị tổng thống này. Trước đó, chính phủ Indonesia từng ngỏ ý sẵn sàng làm trung gian hòa giải giữa Mỹ và Iran, cho thấy tham vọng ngoại giao của Jakarta không hề nhỏ.
Sự chậm trễ của ông Subianto có nguyên do. Cho tới nay, vẫn chưa có quốc gia nào nhận lời đề nghị của Seoul, nên việc tỏ ra sẵn sàng đi tiên phong lúc này sẽ mang lại cho Indonesia nhiều lợi ích. Phân tích chỉ rõ, dù ông Subianto có thực sự đến Triều Tiên hay không, Indonesia cũng chỉ được chứ không mất gì trong ván bài ngoại giao này.
Khả năng Triều Tiên từ chối
Tuy nhiên, khả năng cao phía Triều Tiên sẽ không chấp nhận Indonesia với vai trò trung gian. Lý do đầu tiên là Triều Tiên luôn chủ trương xử lý quan hệ trực tiếp với Mỹ và Hàn Quốc, không thông qua trung gian ngoại giao. Đây là lập trường nhất quán mà Bình Nhưỡng đã duy trì trong nhiều năm.
Lý do thứ hai là Triều Tiên không tách bạch quan hệ Triều Tiên – Hàn Quốc với quan hệ Triều Tiên – Mỹ. Chính vì quan điểm này, bất kỳ nỗ lực trung gian nào từ bên thứ ba đều khó có thể đi đến kết quả cụ thể nếu không có sự tham gia trực tiếp của Washington.
Hàm ý ngoại giao
Dù kết quả có ra sao, việc Indonesia nhận lời làm trung gian cho thấy sự năng động trong chính sách đối ngoại của Jakarta dưới thời Tổng thống Prabowo Subianto. Đồng thời, động thái này cũng phản ánh tham vọng của Indonesia trong việc nâng cao vai trò trên trường quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương ngày càng gia tăng.
Đối với Seoul, việc có thêm một quốc gia sẵn sàng đứng ra hòa giải, dù không được Bình Nhưỡng chấp nhận ngay, cũng là một tín hiệu tích cực. Nó giúp Hàn Quốc khẳng định thiện chí và tạo dựng hình ảnh một quốc gia luôn nỗ lực vì hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.
