Đại sứ Mai Phan Dũng: Thành tựu đối ngoại 40 năm Đổi mới và ý nghĩa Đại hội XIV
Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, phóng viên đã có cuộc phỏng vấn với Đại sứ Mai Phan Dũng, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Geneva, Thụy Sĩ, về những thành tựu đối ngoại sau 40 năm tiến hành công cuộc Đổi mới và ý nghĩa của Đại hội Đảng lần thứ XIV đối với sự phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Thành tựu đối ngoại sau 40 năm Đổi mới
Đại sứ Mai Phan Dũng nhấn mạnh rằng Đại hội lần thứ VI của Đảng năm 1986 đã mở ra bước ngoặt lịch sử, khởi đầu công cuộc Đổi mới toàn diện, bao gồm cả đổi mới tư duy đối ngoại. Từ một quốc gia bị bao vây, cấm vận, Việt Nam đã chuyển từ đối đầu sang đối thoại, phá thế cô lập, bình thường hóa và mở rộng quan hệ với các nước, chủ động hội nhập khu vực và quốc tế.
Ông chia sẻ năm thành tựu nổi bật trong lĩnh vực đối ngoại:
- Bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ: Đối ngoại đã đóng góp trực tiếp vào việc bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước. Việt Nam đã thành công trong việc giải quyết các vấn đề biên giới trên đất liền thông qua đàm phán và pháp lý, xây dựng đường biên giới hữu nghị với các nước láng giềng. Trên biển, Việt Nam luôn kiên trì bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của mình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước UNCLOS 1982.
- Mở rộng quan hệ quốc tế: Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 193/193 quốc gia trên thế giới và xây dựng mạng lưới đối tác sâu rộng với 42 quốc gia là đối tác toàn diện trở lên, trong đó có 15 đối tác chiến lược toàn diện. Điều này tạo nên một hệ thống "đan xen lợi ích" vững chắc, giúp Việt Nam kết nối sâu rộng với dòng chảy chung của thế giới.
- Thu hút nguồn lực phát triển: Đối ngoại đã giúp Việt Nam thu hút được nguồn ngoại lực to lớn để bổ sung cho nội lực. Việt Nam đã tham gia tích cực vào WTO và tận dụng hiệu quả mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) để mở rộng thị trường, đưa Việt Nam vào nhóm 20 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Đồng thời, đối ngoại còn đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Việt Nam tiếp cận nhanh hơn với các xu hướng mới như kinh tế số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp bán dẫn.
- Bảo vệ và thúc đẩy lợi ích quốc gia: Trong quan hệ song phương, ngoại giao giúp củng cố sự tin cậy chiến lược và tạo ra sự đan xen lợi ích với các đối tác. Trên bình diện đa phương, Việt Nam chủ động tham gia đàm phán, xây dựng văn kiện, xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến lợi ích và hình ảnh quốc gia. Công tác ngoại giao văn hóa và thông tin đối ngoại cũng được triển khai ngày càng bài bản, hiệu quả, góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam hòa bình, phát triển và giàu bản sắc.
- Nâng cao uy tín và vị thế quốc tế: Uy tín và vị thế quốc tế của Việt Nam có sự chuyển biến về chất, phản ánh sự trưởng thành vượt bậc của nền ngoại giao nước nhà. Những nhiệm kỳ thành công tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Hội đồng Nhân quyền với số phiếu bầu kỷ lục, cũng như vai trò ngày càng quan trọng trong các cấu trúc khu vực như ASEAN và APEC, là minh chứng rõ nét cho sự tin cậy mà cộng đồng quốc tế dành cho Việt Nam.
Ý nghĩa của Đại hội XIV đối với sự phát triển của Việt Nam
Đại sứ Mai Phan Dũng cho biết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là một dấu mốc có ý nghĩa lịch sử đặc biệt quan trọng, mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước với tầm nhìn dài hạn, định hướng chiến lược rõ ràng và quyết tâm chính trị rất cao của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.
Đại hội đã tổng kết sâu sắc 40 năm Đổi mới, khẳng định những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà đất nước đạt được, đồng thời thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế, thách thức cần vượt qua trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường.
Một điểm nổi bật của Đại hội XIV là tiếp tục hoàn thiện và phát triển tư duy lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng phát triển, phát huy vai trò của khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; lấy nhân dân làm trung tâm, chủ thể và động lực của sự phát triển.
Đại sứ nhấn mạnh rằng ý nghĩa của Đại hội XIV không chỉ nằm ở tầm nhìn chiến lược, mà còn ở quyết tâm đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện để biến các mục tiêu lớn thành kết quả cụ thể.
Hoạt động của Phái đoàn Việt Nam tại Geneva
Đại sứ Mai Phan Dũng chia sẻ rằng trong những thành tựu chung của đối ngoại Việt Nam sau 40 năm Đổi mới, có sự đóng góp quan trọng của ngoại giao đa phương. Tại Geneva - một trong những trung tâm đa phương lớn nhất thế giới, những dấu ấn đó được thể hiện rõ nét.
Trong năm 2025, Phái đoàn đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành trong nước tham gia, theo dõi và đóng góp tại hơn 3.000 hội nghị, cuộc họp và tham vấn của trên 30 tổ chức quốc tế tại Geneva, trải đều trên các trụ cột an ninh-chính trị, kinh tế-phát triển, nhân quyền, y tế, lao động, khoa học-công nghệ và giải trừ quân bị.
Đặc biệt, tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, Việt Nam tiếp tục để lại dấu ấn rõ nét thông qua việc tham dự đầy đủ các khóa họp, góp phần bảo vệ quan điểm, chính sách và hình ảnh của Việt Nam một cách khách quan, cân bằng và xây dựng. Việt Nam đã đề xuất, đồng bảo trợ và thúc đẩy nhiều sáng kiến, nghị quyết và tuyên bố chung được đông đảo quốc gia ủng hộ.
Trong lĩnh vực kinh tế-thương mại-phát triển, Việt Nam tham gia tích cực các thảo luận tại các cơ chế liên quan; đặc biệt là các thảo luận về cải cách Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), cũng như đóng góp thực chất vào việc xây dựng văn kiện kết quả Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD16).
Đại sứ cũng cho biết Phái đoàn đã chủ động gặp gỡ, tiếp xúc lãnh đạo các tổ chức quốc tế để thông tin về kết quả phát triển kinh tế-xã hội và định hướng chiến lược của Việt Nam trong giai đoạn mới. Nhân dịp này, Phái đoàn đã nhận được thư và thông điệp chúc mừng Đại hội Đảng XIV của nhiều tổ chức quốc tế như Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO), Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi đỏ quốc tế (IFRC).
Các tổ chức đều đánh giá cao những thành tựu phát triển của Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, ghi nhận những đóng góp tích cực của Việt Nam đối với chủ nghĩa đa phương, bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục thực hiện thành công mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045; đồng thời khẳng định mong muốn tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trên cơ sở các định hướng chính sách mới.
Có thể khẳng định rằng, với tinh thần triển khai công tác một cách nghiêm túc, chủ động, có trọng tâm, trọng điểm, Phái đoàn Việt Nam tại Geneva không chỉ góp phần triển khai hiệu quả công tác đối ngoại nói chung và ngoại giao đa phương nói riêng, mà còn góp phần cụ thể, thiết thực chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
