Đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới: Động lực phát triển và nâng tầm vị thế Việt Nam
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến chuyển sâu sắc và phức tạp, việc đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới trở thành nhiệm vụ chiến lược quan trọng hàng đầu. Bài viết của đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, đã làm rõ tầm quan trọng của vấn đề này, khẳng định đối ngoại là yếu tố then chốt để bảo vệ lợi ích quốc gia, thúc đẩy phát triển và nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế.
Bối cảnh thế giới và yêu cầu của thời đại
Thế giới hiện nay đang chứng kiến những chuyển dịch nhanh chóng với cường độ mạnh mẽ, mang tính thời đại sâu sắc. Các xu hướng vận động đan xen, vừa có sự gắn kết và phụ thuộc lẫn nhau, vừa tồn tại những chia rẽ và cạnh tranh gay gắt. Nhân loại bước vào giai đoạn tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng cũng mở ra vô số cơ hội phát triển mới. Không một quốc gia nào, dù lớn hay nhỏ, có thể đứng ngoài sự vận động của thời cuộc.
Một mặt, hệ thống quan hệ quốc tế đa phương và luật pháp quốc tế đang bị xói mòn, trong khi tranh chấp chủ quyền và xung đột lãnh thổ có xu hướng gia tăng. Cạnh tranh chính trị, kinh tế đi đôi với cuộc đua giành quyền kiểm soát công nghệ, năng lượng và hạ tầng chiến lược. Các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng trở nên gay gắt cả về quy mô lẫn tính chất.
Mặt khác, những xu thế đương đại về hòa bình, hợp tác và phát triển, tăng trưởng bền vững, bao trùm và toàn cầu hóa vẫn tiếp diễn mạnh mẽ. Đa số cộng đồng quốc tế đều mong muốn kiến tạo một trật tự thế giới dân chủ, công bằng, bình đẳng, dựa trên nền tảng luật pháp quốc tế. Cuộc cách mạng khoa học công nghệ đang mở ra không gian phát triển vô tận, dựa trên tri thức và tiềm năng con người.
Đại hội XIV và kỷ nguyên mới của dân tộc
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đánh dấu một mốc son lịch sử, mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam sau 96 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng, 80 năm giành độc lập và 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới. Tiếp sau kỷ nguyên độc lập, tự do, xây dựng chủ nghĩa xã hội và kỷ nguyên đổi mới, đất nước bắt đầu bước vào giai đoạn phát triển phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, sánh vai với các cường quốc năm châu.
Giai đoạn thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV (2026-2031) là giai đoạn bản lề, có tính quyết định để Việt Nam bứt phá trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, trình độ tiên tiến. Lịch sử cho thấy, trong thời kỳ quá độ giữa cái cũ và cái mới, nếu không kịp thời bắt nhịp với thế giới và xu thế của thời đại, nguy cơ tụt hậu sẽ hiện hữu hơn bao giờ hết.
Nội dung cốt lõi của đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới
Đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới được triển khai với những nguyên tắc cơ bản sau:
- Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia dân tộc.
- Lấy hòa bình, độc lập, tự chủ, tự cường làm nền tảng.
- Đặt người dân là trung tâm của mọi chính sách.
- Coi đóng góp cho cộng đồng quốc tế là trách nhiệm.
Ở tầm cao mới, đối ngoại sẽ được triển khai một cách tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường hơn; đóng góp hiệu quả hơn vào những mục tiêu chiến lược của đất nước; thể hiện trách nhiệm lớn hơn đối với hòa bình và phát triển của thế giới.
Năm nhiệm vụ trọng yếu của đối ngoại
Thứ nhất, đối ngoại phát huy vai trò tiên phong trong việc tạo lập cục diện quốc tế thuận lợi cho đất nước. Cùng với quốc phòng, an ninh, đối ngoại kiên quyết bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Thứ hai, đối ngoại là động lực tạo dựng các điều kiện thuận lợi, tranh thủ nguồn lực bên ngoài và mở ra không gian phát triển mới. Nhiệm vụ của đối ngoại là nhận diện, tranh thủ cơ hội từ những xu hướng đang định hình kinh tế thế giới như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.
Thứ ba, đối ngoại thể hiện tinh thần trách nhiệm cao đối với cộng đồng quốc tế, đóng góp vào xây dựng và bảo vệ trật tự quốc tế công bằng, bình đẳng dựa trên luật pháp quốc tế. Việt Nam sẽ tiếp tục các cam kết về phát triển bền vững, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu.
Thứ tư, phát huy “sức mạnh mềm” của dân tộc tương xứng với tầm vóc lịch sử và văn hóa, vị thế chính trị và kinh tế của đất nước. Ở tầm cao mới, đối ngoại phải góp phần gia tăng vị thế, ảnh hưởng của đất nước trong nền chính trị thế giới, kinh tế toàn cầu và văn minh nhân loại.
Thứ năm, xây dựng nền đối ngoại và ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp. Các cán bộ đối ngoại, ngoại giao phải dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám tiên phong, đột phá vì lợi ích quốc gia-dân tộc.
Kết luận
Đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới không chỉ là sự kế thừa mà còn là bước phát triển quan trọng, đặt đối ngoại ở vị trí trung tâm với trách nhiệm và vai trò cao hơn đối với an ninh và phát triển của đất nước. Chúng ta tin tưởng rằng đối ngoại Việt Nam sẽ tiếp tục tạo lập và gìn giữ hòa bình, ổn định, mở rộng không gian phát triển và nâng tầm vị thế đất nước, góp phần hoàn thành di nguyện thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
