Tại cuộc phỏng vấn với phóng viên, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn đã đánh giá cao vai trò của các cơ quan ngoại vụ địa phương, khẳng định đối ngoại địa phương đã có bước phát triển rõ nét từ Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 21 đến nay. Theo Thứ trưởng, các tỉnh, thành phố không còn là hậu phương mà đã trở thành tuyến đầu của công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, chuyển từ vị thế “tham gia” sang “kiến tạo”.
Ba kết quả nổi bật của đối ngoại địa phương
Thứ trưởng Ngô Lê Văn nhấn mạnh ba kết quả chính. Thứ nhất, các cơ quan ngoại vụ địa phương đã triển khai đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn, củng cố vị trí của đối ngoại địa phương trong nền ngoại giao toàn diện, hiện đại. Tính đến nay, hơn 900 thỏa thuận quốc tế cấp địa phương đã được ký kết, gia hạn và duy trì hiệu lực; hơn 2.500 hội nghị, hội thảo quốc tế được tổ chức tại địa phương. “Chất lượng và nội hàm hợp tác đang có sự chuyển dịch rõ nét. Nhiều quan hệ hợp tác đã chuyển từ giao lưu, hữu nghị đơn thuần sang hợp tác cùng phát triển”, Thứ trưởng nói.
Thứ hai, đối ngoại địa phương đóng góp quan trọng vào giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia. Các địa phương biên giới phối hợp chặt chẽ trong quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới; duy trì giao lưu, hợp tác với các nước láng giềng; thúc đẩy mở, nâng cấp cửa khẩu, kết nối giao thông, thương mại biên giới và triển khai mô hình cửa khẩu thông minh. “Đây là đóng góp rất quan trọng: vừa giữ vững biên cương hòa bình, hữu nghị, vừa biến đường biên thành không gian kết nối và phát triển”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Thứ ba, các cơ quan ngoại vụ địa phương thể hiện rõ vai trò mở rộng không gian phát triển và huy động nguồn lực bên ngoài. Tư duy thu hút nguồn lực quốc tế chuyển từ “thu hút” sang “chọn lọc”, chú trọng chất lượng và hiệu quả lan tỏa. Nhiều địa phương hướng tới các dự án công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, gắn thu hút đầu tư với chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. “Ngoại giao văn hóa, công tác UNESCO, thông tin đối ngoại, công tác người Việt Nam ở nước ngoài… đã được triển khai gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển của địa phương”, Thứ trưởng nhận xét.
Vai trò đồng hành của Bộ Ngoại giao
Về sự gắn kết giữa Trung ương và địa phương, Thứ trưởng cho biết Bộ Ngoại giao xác định “lấy người dân, địa phương và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ”. Từ năm 2024, đã có khoảng 270 đoàn công tác do Bộ trưởng và lãnh đạo Bộ dẫn đầu làm việc tại địa phương, cùng 24 cuộc làm việc với lãnh đạo địa phương tại Hà Nội. Bộ cũng chủ trì 9 hội nghị kết nối địa phương với đối tác nước ngoài, tạo gần 2.000 cuộc kết nối, tổ chức khoảng 700 hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch và hỗ trợ ký kết hơn 420 thỏa thuận hợp tác. “Giá trị Bộ Ngoại giao hướng tới không chỉ là kết nối được bao nhiêu, mà quan trọng hơn là kết nối mang lại giá trị gì”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Bộ Ngoại giao đã đồng hành với địa phương trên mọi lĩnh vực từ ngoại giao kinh tế, văn hóa, UNESCO, biên giới lãnh thổ, lãnh sự, bảo hộ công dân, đến công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Ngoài ra, Bộ đã tổ chức hàng trăm lớp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng đối ngoại, ngoại ngữ, biên-phiên dịch cho hàng nghìn lượt cán bộ địa phương.
Năm trọng tâm trong giai đoạn mới
Trong bối cảnh Đại hội XIV và Nghị quyết 06-NQ/TW đặt ra yêu cầu cao hơn, Thứ trưởng Ngô Lê Văn nêu rõ 5 trọng tâm. Thứ nhất, chuyển đổi tư duy từ bảo vệ không gian phát triển sang kiến tạo năng lực phát triển, ưu tiên dự án công nghệ cao, ngoại giao công nghệ, chuyển đổi số. Thứ hai, phát huy sức mạnh tổng hợp ba trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân. Thứ ba, hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương, địa phương và doanh nghiệp với tinh thần “6 rõ”. Thứ tư, kiện toàn tổ chức ngoại vụ địa phương hiệu năng, hiệu quả, chuyên nghiệp, xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”. Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đối ngoại. “Đối ngoại địa phương giai đoạn 2026-2028 sẽ thực sự trở thành lực lượng tuyến đầu, trọng yếu thường xuyên trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển”, Thứ trưởng kết luận.
