Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nhận được sự đánh giá cao từ giới học giả, với điểm số gần như tuyệt đối 9,99/10 từ chuyên gia Victor Gao. Cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh được xem là cột mốc giúp quan hệ Mỹ - Trung quay trở lại quỹ đạo ổn định hơn, sau nhiều năm đối đầu gay gắt trên các lĩnh vực thương mại, công nghệ và địa chính trị.
Đánh giá tích cực từ giới chuyên gia
Giáo sư Victor Gao tại Đại học Tô Châu, nguyên thông dịch viên tiếng Anh của cố lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình, đã dành số điểm 9,99 trên 10 cho cuộc gặp. Ông nhận định đây là một cuộc gặp cực kỳ thành công, được sắp xếp công phu nhưng vẫn đầy sự ngẫu hứng và phấn khích. Trung Quốc đã thể hiện sự chân thành nhất, trong khi phía Mỹ, từ các quan chức chính phủ đến giới tài phiệt, đều đã đi đúng hướng để cải thiện quan hệ song phương.
Theo ông Gao, việc Tổng thống Trump nối lại các chuyến thăm cấp tổng thống tới Trung Quốc là một tín hiệu quan trọng, cho thấy Washington đang tìm cách tái thiết lập các kênh đối thoại cấp cao vốn bị suy giảm mạnh trong những năm gần đây. Địa điểm tổ chức các hoạt động bên lề, như Thiên Đàn, cũng được Bắc Kinh lựa chọn kỹ lưỡng để truyền tải thông điệp chính trị và văn hóa sâu sắc.
Kỷ nguyên hòa bình lạnh
Nhiều nhà phân tích cho rằng cuộc gặp Trump - Tập không đồng nghĩa với việc cạnh tranh Mỹ - Trung suy giảm, nhưng cho thấy hai bên đang tìm cách quản lý cạnh tranh thay vì để căng thẳng leo thang ngoài tầm kiểm soát. Ông James Laurenceson, Giám đốc Viện Quan hệ Australia - Trung Quốc thuộc Đại học Công nghệ Sydney, nhận định hội nghị lần này gửi đi tín hiệu rõ ràng rằng bất đồng chiến lược vẫn tồn tại, song hợp tác chưa bị loại bỏ khỏi chương trình nghị sự.
Bà Wanning Sun, Phó Giám đốc Viện Quan hệ Australia - Trung Quốc, cho rằng thế giới có thể đang bước vào giai đoạn mới trong quan hệ Mỹ - Trung, được mô tả là hòa bình lạnh. Cả Washington và Bắc Kinh hiện đều muốn tránh nguy cơ xảy ra một cuộc chiến nóng, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn và các cuộc xung đột tại Trung Đông, Ukraine vẫn kéo dài.
Những vấn đề chưa được giải quyết
Dù được đánh giá tích cực về mặt biểu tượng và ngoại giao, hội nghị Trump - Tập vẫn chưa tạo ra những bước đột phá lớn trong các vấn đề nhạy cảm nhất. Hai bên đạt được một số thỏa thuận thương mại nhỏ, nhưng nhiều chủ đề gai góc như kiểm soát xuất khẩu công nghệ, các lệnh trừng phạt quốc tế và xe điện Trung Quốc gần như không xuất hiện công khai trong các tuyên bố chính thức.
Bóng đen từ cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran cũng phủ lên hội nghị, khi Washington áp lệnh trừng phạt đối với ba công ty vệ tinh Trung Quốc với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran. Vấn đề xe điện Trung Quốc tiếp tục là điểm nóng tiềm tàng, khi nhiều nghị sĩ Mỹ phản đối mạnh mẽ việc cho phép xe điện Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ.
Chiều 15/5, Tổng thống Trump lên Không lực Một rời Bắc Kinh, khép lại hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung được cả thế giới theo dõi sát sao. Dù bầu không khí ngoại giao đang dịu đi, cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung vẫn sẽ tiếp tục định hình trật tự toàn cầu trong nhiều năm tới.
