Mô hình quan hệ đối ngoại mới của Canada hiện nay không phải là sự ngẫu nhiên, mà là kết quả hội tụ từ hai định hướng chiến lược mà Thủ tướng Mark Carney theo đuổi kể từ khi nhậm chức. Đây vừa là mong muốn, vừa là yêu cầu bắt buộc trong bối cảnh chính trị toàn cầu đầy biến động.
Tham vọng và thách thức từ láng giềng
Thủ tướng Carney muốn theo đuổi chiến lược này vì ông có tham vọng biến Canada thành một cường quốc hạng trung, đóng vai trò trung tâm trong chính trị thế giới hiện đại. Đồng thời, ông cũng phải theo đuổi nó do những áp lực từ phía láng giềng Hoa Kỳ, bao gồm cả tham vọng chính sách và lãnh thổ, buộc Canada phải tìm kiếm những đối tác mới để cân bằng ảnh hưởng.
Tìm kiếm đối tác ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
Để thực hiện mục tiêu này, Thủ tướng Carney đã chủ động mở rộng quan hệ với các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hồi giữa tháng 1, ông đã thực hiện chuyến công du quan trọng tới Trung Quốc, và hiện nay đang tăng cường giao lưu ngoại giao với Ấn Độ, Úc và Nhật Bản. Những nỗ lực này nhằm xây dựng một mạng lưới hợp tác đa dạng, giảm thiểu sự phụ thuộc vào bất kỳ đối tác lớn nào.
Mô hình liên minh và liên kết linh hoạt
Tại Diễn đàn kinh tế thế giới Davos năm nay, Thủ tướng Carney đã công khai ủng hộ mô hình quan hệ đối ngoại mới, gọi là liên minh và liên kết linh hoạt. Mô hình này cho phép các quốc gia chỉ hợp tác trên từng lĩnh vực cụ thể, thay vì cam kết toàn diện. Mục tiêu là giúp các nước vừa và nhỏ cùng ứng phó hiệu quả, giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực từ việc lệ thuộc vào các đối tác lớn, cũng như từ những thay đổi chính sách đột ngột của các cường quốc.
Xu hướng lan rộng và tác động địa chính trị
Hiện tại, mô hình này không chỉ giới hạn ở Canada mà đã được nhiều quốc gia khác áp dụng, bao gồm Ấn Độ, Úc và một số thành viên của Liên minh châu Âu (EU). Điều này cho thấy một xu hướng mới trong địa chính trị: các quốc gia vừa và nhỏ không còn bắt buộc phải lựa chọn giữa các đối tác lớn, mà có thể tự xây dựng lối đi riêng, tạo ra những diễn biến mới trong quan hệ quốc tế.
Như vậy, chiến lược của Thủ tướng Carney không chỉ là một bước đi thận trọng để bảo vệ lợi ích quốc gia, mà còn góp phần định hình lại cục diện chính trị toàn cầu, khuyến khích sự độc lập và sáng tạo trong ngoại giao giữa các nước có quy mô trung bình và nhỏ.
