Tổng thống Mỹ Donald Trump vốn nổi tiếng với lập trường cứng rắn đối với Trung Quốc, nhưng chuyến thăm Bắc Kinh gần đây đã cho thấy một diện mạo khác của ông. Trong bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước tại Đại lễ đường Nhân dân, ông Trump nâng ly chúc mừng Chủ tịch Tập Cận Bình, nhưng chỉ nhấp một ngụm nhỏ rồi chuyển ly cho một quan chức Mỹ. Chiếc ly nhanh chóng được mang đi để đảm bảo không lưu lại ADN hay dấu vân tay của tổng thống.
Những chi tiết ngoại giao tinh tế
Trong suốt hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày, ông Trump dành cả buổi sáng đàm phán kín với ông Tập. Theo CNN, mặc dù ông Trump thường xuyên đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ và tiến hành chiến tranh thương mại với Bắc Kinh, nhưng cách tiếp cận của ông trong các cuộc đối thoại trực tiếp lại có phần mềm mỏng hơn.
Phái đoàn Mỹ đã áp dụng các biện pháp an ninh nghiêm ngặt. Hầu hết các nhà báo và quan chức đều để điện thoại và máy tính xách tay ở nhà, sử dụng thiết bị dùng một lần. Các quan chức Nhà Trắng thay đổi số điện thoại và địa chỉ email, cất thiết bị cá nhân trong túi Faraday trên Không lực Một. Ông Trump cũng không mang theo điện thoại.
Một điểm nhấn trong chuyến thăm là sự xuất hiện của những em nhỏ vẫy hoa chào đón hai nhà lãnh đạo tại Đại lễ đường Nhân dân. Ông Trump bày tỏ sự xúc động: "Tôi đặc biệt ấn tượng với những đứa trẻ đó. Chúng rất vui vẻ, rất xinh. Thật tuyệt vời".
Vấn đề Đài Loan và những thay đổi
Vấn đề Đài Loan là một trong những nội dung quan trọng của hội nghị. Trong phần lớn chuyến đi, ông Trump tránh đề cập trực diện. Tuy nhiên, trên chuyên cơ Không lực Một, ông tiết lộ đã thảo luận với phía Trung Quốc về kế hoạch bán khí tài trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan và sẽ đưa ra quyết định sớm. Động thái này được đánh giá là thay đổi lớn, phá vỡ cam kết năm 1982 dưới thời Tổng thống Ronald Reagan. Khi bị chất vấn, ông Trump phản bác: "Tôi biết phải làm sao, nói tôi không muốn bàn về chuyện đó à? Vì chúng ta đã có một thỏa thuận được ký kết năm 1982 ư? Không, chúng tôi đã thảo luận về việc bán vũ khí".
Ông Trump cũng cân nhắc dỡ bỏ lệnh trừng phạt với các công ty Trung Quốc mua dầu Iran, và cho rằng các cuộc tấn công mạng là vấn đề hai chiều: "Những gì họ làm, chúng ta cũng làm. Chúng ta cũng do thám họ rất gắt gao".
Kết quả hạn chế và triển vọng
Các thương vụ kinh doanh không có nhiều tiến triển. Thỏa thuận mua máy bay Boeing chỉ đạt khoảng 200 chiếc Boeing 737 Max, thấp hơn nhiều so với con số 500 chiếc được thảo luận ban đầu. Về chính sách thị thực sinh viên Trung Quốc, ông Trump có quan điểm linh hoạt hơn, cho rằng việc ngừng tiếp nhận hoàn toàn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống đại học Mỹ.
Chưa rõ mối quan hệ Mỹ - Trung sẽ thay đổi ra sao. Dù ông Trump mong muốn cải thiện quan hệ, các thành viên đảng Cộng hòa có thể không hài lòng. Dù sao, chuyến thăm đã chứng minh ông không cứng rắn với Trung Quốc như hình ảnh thường thấy.
Trong khi đó, Trung Quốc chuẩn bị đón tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin trong ba ngày tới. Chuyến thăm của ông Trump khép lại với những dấu hỏi lớn về tương lai quan hệ song phương.
