Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, kết thúc ngày 8/7 với một trong những trọng tâm là xung đột Nga - Ukraine. Lãnh đạo 32 thành viên NATO đã thông qua gói hỗ trợ quân sự trị giá khoảng 80 tỉ USD cho Ukraine trong năm 2026, đồng thời tái khẳng định cam kết bảo vệ nước này.
Ông Zelensky vận động ngoại giao tại NATO
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã thực hiện gần 20 cuộc gặp song phương bên lề hội nghị. Ông thông báo đã đạt một số thỏa thuận với Estonia, Hà Lan và Đan Mạch, cũng như đang đàm phán thỏa thuận về UAV với Na Uy, Phần Lan và Canada.
Bất ngờ từ Tổng thống Trump: Cho phép Ukraine sản xuất tên lửa Patriot
Đáng chú ý nhất là cuộc gặp giữa ông Zelensky và Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/7. Theo Reuters, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ cấp giấy phép để Ukraine tự sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot. "Bằng cách này, các bạn không thể phàn nàn rằng chúng tôi cung cấp không đủ. Đây là vũ khí phòng thủ, thứ mà tôi thích hơn là vũ khí tấn công", nhà lãnh đạo Mỹ phát biểu, đồng thời bày tỏ lạc quan về một nền hòa bình "có thể sớm đạt được".
Sự thay đổi thái độ của ông Trump được xem là điểm bất ngờ, trái ngược với không khí căng thẳng trong cuộc gặp tại Nhà Trắng đầu năm ngoái. Một nhà ngoại giao NATO lý giải với tờ Financial Times: "Rất đơn giản, ông Trump thích những người chiến thắng, và thời gian gần đây Ukraine đang bắt đầu giành ưu thế".
Việc Mỹ chia sẻ công nghệ vũ khí tối tân cho một nước đang có xung đột là điều hiếm thấy. Ông Charles Lichfield, nhà nghiên cứu từ Atlantic Council (Mỹ), đánh giá: "Dù điều này không thay đổi ngay lập tức cục diện chiến trường, nhưng nó mang tính biểu tượng rất lớn về sự thay đổi thái độ của Tổng thống Trump", theo Financial Times.
Trên thực tế, quá trình cấp phép và sản xuất tên lửa Patriot rất tốn thời gian và nguồn lực, trong khi Kyiv đang ưu tiên sản xuất số lượng lớn khí tài giá rẻ.
Phản ứng từ Nga và những bất đồng trong NATO
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cảnh báo viện trợ của NATO và quân sự hóa châu Âu là "những quyết định vô trách nhiệm, có thể dẫn đến thảm họa không chỉ cho liên minh này mà cho toàn thế giới".
Dù ông Trump có phát ngôn tích cực về Ukraine, phía châu Âu vẫn thận trọng. Tại hội nghị Ankara, ông cũng có xích mích với các thành viên về các vấn đề khác, khiến việc các đối tác xuyên Đại Tây Dương có chung lập trường về Ukraine hay không vẫn bỏ ngỏ.
Nga mở rộng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel
Ngày 8/7, TASS đưa tin chính phủ Nga mở rộng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel đến cuối tháng 7, áp dụng với cả nhà sản xuất. Trước đó, lệnh cấm chỉ áp dụng với các bên kinh doanh từ cuối tháng 1. Quyết định mới không cấm xuất khẩu dầu theo thỏa thuận liên chính phủ. Thông tin được đưa ra trong bối cảnh Ukraine tăng cường tấn công các cơ sở dầu mỏ của Nga bằng UAV tầm xa, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng.
Tổng thống Nga Vladimir Putin trấn an rằng tình hình thiếu hụt nhiên liệu chỉ là tạm thời. Ông cho biết Nga đã bắt đầu rút xăng dầu từ kho dự trữ, dù lượng dự trữ gần như không đổi so với năm ngoái. Nhà lãnh đạo cũng cho biết lệnh cấm hoàn toàn xuất khẩu dầu diesel đang được cân nhắc.
