Ba Lan tuyên bố sẽ không giao chiến đấu cơ MiG-29 cho Ukraine và dọa chặn tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của nước này, làm leo thang căng thẳng ngoại giao giữa hai nước láng giềng.
Nguyên nhân căng thẳng
Căng thẳng bắt đầu từ tháng 5 khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ký sắc lệnh gọi một đơn vị quân đội là 'Những anh hùng UPA'. UPA là viết tắt của Quân Khởi nghĩa Ukraine, lực lượng dân tộc chủ nghĩa trong Thế chiến 2 bị cáo buộc gây ra nhiều đau thương cho người dân Ba Lan, theo RBC-Ukraine ngày 30.6.
Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz tuyên bố Warsaw sẽ chặn đường gia nhập EU của Kyiv nếu Ukraine tiếp tục tôn vinh những nhân vật gây tranh cãi trong lịch sử. 'Chúng ta (trong EU) không nên tôn vinh những kẻ phá hoại sự hợp tác của châu Âu. Với Bandera, Ukraine sẽ không gia nhập EU', ông Kosiniak-Kamysz nói trong cuộc phỏng vấn ngày 29.6.
Phản ứng từ Ukraine
Ukraine chưa bình luận về tuyên bố mới của ông Kosiniak-Kamysz. Trước đó, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gọi hành động của Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki là 'sai lầm chiến lược', làm leo thang căng thẳng lên mức không thể chấp nhận. Ukraine giải thích rằng cái tên đơn vị do các binh sĩ chọn để tôn vinh cuộc chiến của UPA chống Moscow và không có ý xúc phạm Ba Lan.
Vấn đề chiến đấu cơ MiG-29
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan cũng tuyên bố sẽ không chuyển các chiến đấu cơ MiG-29 cho Ukraine vì nước này không chia sẻ công nghệ sản xuất máy bay không người lái (UAV) như đã thỏa thuận. Thỏa thuận được ký trong chuyến thăm Warsaw của Tổng thống Zelensky hồi tháng 7.2024. Theo đó, Ba Lan cân nhắc chuyển phi đội MiG-29 cũ (ít nhất 14 chiếc) cho Ukraine sau khi nhận được chiến đấu cơ F-35 mới mua từ Mỹ. Đổi lại, Ukraine sẽ cung cấp công nghệ và kinh nghiệm sản xuất UAV. 'Ban đầu phía Ukraine đã đồng ý, nhưng họ đã không thực hiện thỏa thuận này, vì vậy Ukraine sẽ không nhận được máy bay MiG', ông Kosiniak-Kamysz tuyên bố.
Quan điểm về viện trợ trước đây
Ông Kosiniak-Kamysz không cho rằng quyết định của chính quyền tiền nhiệm khi chuyển giao vũ khí cho Ukraine vào những tháng đầu chiến sự mà không đính kèm điều kiện là sai lầm. 'Họ đã làm đúng. Nếu là mình thì tôi cũng sẽ làm vậy. Ukraine khi đó đang trong tình trạng khó khăn hơn nhiều', ông nói.
