ASEAN lên tiếng về căng thẳng tại Trung Đông
Ngày 21/7, Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN đã ra tuyên bố chung bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước việc Mỹ và Iran tái diễn các hành động giao tranh tại Trung Đông. Tuyên bố được đưa ra tại phiên toàn thể Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 diễn ra tại thành phố Pasay, Philippines.
Theo Hãng thông tấn Philippines (PNA), tuyên bố chung kêu gọi Mỹ và Iran kiềm chế tối đa, tránh mọi hành động có thể khiến tình hình leo thang hơn. Các bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực; đề cao việc tuân thủ luật pháp quốc tế; thúc đẩy đối thoại và ngoại giao thực chất để giải quyết các xung đột và căng thẳng, đồng thời kêu gọi chấm dứt hoàn toàn và ngay lập tức hành động giao tranh trên mọi mặt trận tại Tây Á.
Nguy cơ leo thang và tác động đến hàng hải
Các bộ trưởng cảnh báo rằng những diễn biến hiện nay "làm suy yếu nghiêm trọng nỗ lực hòa giải của những bên trung gian chủ chốt và làm giảm triển vọng đạt được một giải pháp hòa bình thông qua đối thoại và ngoại giao". Tuyên bố cũng nhấn mạnh các quốc gia cần bảo đảm an toàn, an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời duy trì quyền tự do hàng hải và hàng không qua các eo biển phục vụ hoạt động hàng hải quốc tế, phù hợp với luật pháp quốc tế.
Bên cạnh đó, các bộ trưởng bày tỏ "quan ngại sâu sắc trước bất kỳ biện pháp phân biệt đối xử hoặc đơn phương nào có thể cản trở hay gây khó khăn cho các tàu thuyền" đi qua eo biển Hormuz.
Phản ứng của quan chức Philippines
Phát biểu với báo giới sau cuộc họp, Thứ trưởng Ngoại giao Philippines Ma. Theresa Lazaro cho biết: "Chúng tôi rất quan ngại trước những diễn biến tại Tây Á. Trên thực tế, đây là văn kiện duy nhất trong các phiên thảo luận của chúng tôi đề cập đến vấn đề địa chính trị. Do tính chất cấp bách của tình hình, chúng tôi phải ra tuyên bố chung này trong thời gian sớm nhất".
Tuyên bố chung được công bố một ngày trước cuộc họp giữa các bộ trưởng ngoại giao ASEAN và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran đã chấm dứt. Liên Hợp Quốc sau đó kêu gọi tất cả các bên tăng cường nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được một giải pháp hòa bình và bền vững, trong đó có việc khôi phục đầy đủ các quyền và quyền tự do hàng hải theo luật pháp quốc tế trong và xung quanh eo biển Hormuz.
Căng thẳng leo thang khi Iran tuyên bố "cuộc chiến toàn diện" với Mỹ, trong khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen tuyên bố cấm vận hàng hải đối với Saudi Arabia, đẩy giá dầu tăng cao. Mỹ cũng tiến hành các đợt tập kích sau khi 4 quân nhân thiệt mạng và gần 100 người bị thương trong giao tranh với Iran.
