Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN, đã có cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 sắp diễn ra tại Philippines từ ngày 7 đến 8 tháng 5 năm 2026. Bà nhấn mạnh hội nghị có ý nghĩa đặc biệt khi là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị người đứng đầu Chính phủ.
Ba trọng tâm chính của Hội nghị Cấp cao ASEAN 48
Theo Đại sứ, trong bối cảnh khu vực và thế giới nhiều biến động, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 sẽ tập trung vào ba trọng tâm lớn. Thứ nhất, các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về cách tiếp cận thống nhất của ASEAN đối với các diễn biến mới tại Trung Đông và những tác động lan tỏa đến khu vực. Các cú sốc về giá năng lượng, rủi ro đứt gãy nguồn cung và biến động tại các tuyến vận tải biển quan trọng đòi hỏi ASEAN phải tăng cường phối hợp để bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và các chuỗi cung ứng then chốt. Việc bảo hộ và hỗ trợ công dân ASEAN đang sinh sống, lao động và học tập tại Trung Đông cũng là ưu tiên cấp bách.
Thứ hai, hội nghị sẽ thảo luận định hướng thúc đẩy triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Năm 2026 là năm bản lề đầu tiên đưa tầm nhìn này vào thực tiễn. Các lãnh đạo sẽ bàn về các biện pháp củng cố môi trường hòa bình, ổn định, đề cao luật pháp quốc tế và các chuẩn mực ứng xử chung để bảo đảm không gian phát triển bền vững của khu vực. Về kinh tế, ASEAN tiếp tục thúc đẩy liên kết nội khối sâu rộng hơn, bao gồm nâng cấp Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA), đẩy nhanh đàm phán Hiệp định Kinh tế số ASEAN (DEFA) và mở rộng hợp tác với các đối tác trong khuôn khổ các hiệp định tự do thương mại, RCEP. Việc tận dụng các động lực tăng trưởng mới như kinh tế xanh, kinh tế số, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo (AI) được kỳ vọng giúp ASEAN bứt phá trong bối cảnh cạnh tranh địa kinh tế ngày càng gay gắt.
Thứ ba, hội nghị sẽ thảo luận toàn diện về tình hình quốc tế và khu vực, bao gồm tình hình Biển Đông, các xu hướng điều chỉnh chính sách của các đối tác lớn, cùng những thách thức mới về an ninh mạng, an ninh công nghệ và chuyển đổi năng lượng. ASEAN tiếp tục phát huy tiếng nói chung và vai trò trung tâm trên cơ sở thượng tôn pháp luật, ủng hộ chủ nghĩa đa phương, làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định và thuận lợi cho phát triển.
Ý nghĩa chuyến công tác đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng
Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương khẳng định, Hội nghị Cấp cao ASEAN 48 có ý nghĩa đặc biệt khi là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị người đứng đầu Chính phủ. Sự hiện diện của Thủ tướng tại Cebu thể hiện rõ quyết tâm của Việt Nam triển khai nhất quán đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng: độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại. Trong đó, ASEAN tiếp tục được khẳng định là một trong những ưu tiên chiến lược hàng đầu, là không gian gắn bó mật thiết với an ninh và phát triển của đất nước.
Triển khai định hướng Đại hội XIV về đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương, cùng các nước thành viên xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh, đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực, Việt Nam không chỉ đóng góp trách nhiệm mà còn chủ động định hình các nội dung hợp tác, đề xuất sáng kiến và dẫn dắt thảo luận ở những vấn đề then chốt. Thủ tướng tham dự hội nghị với tinh thần đóng góp thực chất cho ứng phó của khu vực với các biến động địa chính trị, cú sốc năng lượng, lương thực và sức ép cạnh tranh giữa các nước lớn, trong đó có các sáng kiến cụ thể như Khung ứng phó của ASEAN trước các tác động lan tỏa từ tình hình Trung Đông.
Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN để thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên của Năm Chủ tịch 2026 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới một cộng đồng tự cường, năng động, sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm. Việt Nam cũng sẽ cùng ASEAN tiếp tục đề cao luật pháp quốc tế, củng cố môi trường hòa bình và ổn định, mở rộng liên kết kinh tế và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó khẳng định rõ hơn vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.
Nhân dịp tham dự hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự kiến gặp song phương lãnh đạo các nước ASEAN để củng cố quan hệ hữu nghị, tăng cường tin cậy chính trị và thúc đẩy hợp tác thực chất, hiệu quả. Đây sẽ là những cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên của Thủ tướng với các nhà lãnh đạo ASEAN trên cương vị mới, góp phần tạo xung lực tích cực cho quan hệ song phương cũng như cho sự gắn kết chung của cộng đồng.
