UBND TP.HCM vừa ban hành phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư (gọi chung là khu phố, ấp) và kết thúc mô hình tổ nhân dân tự quản, tổ dân cư dưới khu phố, ấp trên địa bàn.
Hiện trạng và mục tiêu
Hiện TP.HCM có 168 đơn vị hành chính cấp xã, với 5.947 khu phố, ấp. Tuy nhiên, thành phố còn 66/168 phường, xã, đặc khu thuộc tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ đang duy trì 10.795 tổ nhân dân tự quản, tổ dân cư chưa phù hợp Nghị định 185/2026 của Chính phủ. Do đó, để tinh gọn bộ máy, TP.HCM xây dựng phương án triển khai đồng bộ việc sắp xếp khu phố, ấp và kết thúc mô hình tổ nhân dân tự quản, tổ dân cư.
Phương án sắp xếp
Theo phương án tổng thể, TP.HCM sẽ giảm từ 5.947 khu phố, ấp xuống còn 3.944 khu phố, ấp (giảm 2.003 khu phố, ấp), đồng thời kết thúc hoạt động của 10.795 tổ nhân dân tự quản, tổ dân cư. Việc sắp xếp lại theo nguyên tắc đảm bảo tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình: khu phố có từ 700 hộ trở lên; ấp có từ 500 hộ trở lên. Tên khu phố, ấp sẽ được đổi để tránh trùng lắp trong cùng một đơn vị hành chính cấp xã hoặc theo nguyện vọng của người dân.
Đối với các xã định hướng thành lập phường, quy mô số hộ gia đình của khu phố sau khi sắp xếp cần tính toán để đảm bảo đạt tiêu chuẩn từ 700 hộ trở lên. Các phường, xã xây dựng phương án sắp xếp theo hướng sáp nhập 2 hoặc nhiều khu phố, ấp liền kề hoặc điều chỉnh một phần địa giới giữa các khu phố, ấp nhằm bảo đảm quy mô hộ gia đình, tính liên kết cộng đồng dân cư, thuận lợi trong quản lý địa bàn và tổ chức hoạt động tại cơ sở. Những khu phố, ấp đã bảo đảm tiêu chuẩn hoặc thuộc trường hợp đặc thù thì giữ nguyên hiện trạng.
Khu phố, ấp quy mô lớn
Sau khi sắp xếp lại, TP.HCM có 91 khu phố và 23 ấp với quy mô số hộ từ 2.000 - 25.000 hộ, lớn hơn gấp nhiều lần so với tiêu chuẩn. Những khu phố, ấp này thuộc các địa bàn tập trung nhiều chung cư cao tầng; các khu chế xuất, khu công nghiệp với số lượng công nhân sống trong các khu nhà trọ, nhà lưu trú công nhân tập trung. Trong quá trình xây dựng phương án, các phường, xã đánh giá đây là các cộng đồng dân cư ổn định, tập trung và địa phương đảm bảo được công tác quản lý địa bàn trong suốt thời gian qua nên không chia tách, tổ chức lại.
Nhân sự và chính sách tri ân
Hiện có khoảng 17.678 người hoạt động không chuyên trách ở khu phố, ấp và hơn 27.800 người trực tiếp tham gia hoạt động ở khu phố, ấp. Với mô hình mới áp dụng từ ngày 1.7, mỗi khu phố, ấp bố trí không quá 3 người, đảm nhận 3 chức danh bí thư chi bộ, trưởng ban công tác Mặt trận và trưởng khu phố, ấp. Để tri ân những người không tiếp tục tham gia, UBND TP.HCM trình HĐND TP.HCM quy định quà tri ân đối với các lực lượng này.
