Hơn 10 năm trước, chương trình thu hút trí thức trẻ, sinh viên tốt nghiệp đại học chính quy về xã, phường công tác tại Thanh Hóa đã tạo cơ hội cho thế hệ trẻ rèn luyện, thử thách và khẳng định năng lực. Một trong những điển hình là Bùi Văn Lượng, trí thức trẻ tình nguyện về xã công tác, hiện là Phó Chủ tịch UBND xã Yên Nhân. Từ công chức địa chính, nông nghiệp xã Xuân Thắng, anh được điều động lên huyện Thường Xuân cũ, rồi lên xã vùng cao Yên Nhân. Tại đây, anh cùng đội ngũ cán bộ cơ sở tham gia chỉ đạo, điều hành ứng phó với các đợt mưa lũ lịch sử năm 2025, khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định đời sống nhân dân và vận hành mô hình chính quyền mới.
Thiếu biên chế và nỗ lực vượt khó
Hệ thống chính trị xã Yên Nhân hiện có 38 cán bộ, công chức, viên chức, thiếu 21 người so với định biên. Dù vậy, cán bộ cũ và cán bộ từ miền xuôi, miền núi thấp lên vùng cao công tác luôn đoàn kết, hướng dẫn, học tập lẫn nhau, chia sẻ áp lực công việc và nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ. Xã đã chỉnh trang cơ sở vật chất, bố trí hỗ trợ cải tạo khu trường học cũ làm nơi ở cho cán bộ, công chức, viên chức, giúp họ sâu sát cơ sở.
Tại xã biên giới Mường Lát, hiện có 45 cán bộ, công chức, viên chức, tỷ lệ bố trí đúng chuyên môn, vị trí việc làm khoảng 85%. Khối chính quyền thiếu 10 biên chế, tập trung ở lĩnh vực nội vụ, xây dựng, khoa học, công nghệ thông tin. Thực tế này ảnh hưởng đến công tác tham mưu, quản lý và chuyển đổi số. Ban Thường vụ Đảng ủy xã chỉ đạo rà soát, phân công rõ trách nhiệm, phát huy vai trò người đứng đầu. Nhờ bố trí hợp lý, các nhiệm vụ vẫn được triển khai bảo đảm tiến độ, chất lượng.
Kết quả cải cách hành chính
Từ ngày 1/7/2025 đến 6/5/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mường Lát tiếp nhận 1.960 hồ sơ, trong đó xử lý trước hạn 1.614 hồ sơ, giải quyết đúng hạn 345 hồ sơ. Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Mường Lát Lê Công Nam cho biết: "Cấp ủy, chính quyền đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành theo hướng tăng cường họp trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số, rút ngắn thời gian xử lý công việc; phân công cán bộ phụ trách địa bàn nắm tình hình cơ sở, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh." Việc phối hợp liên thông giữa các bộ phận chuyên môn, liên ngành giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể giải quyết dân sinh, đơn thư, an sinh xã hội được thực hiện chặt chẽ, hiệu quả, nâng cao chất lượng phục vụ và tỷ lệ hài lòng của người dân.
Chính sách điều động và hỗ trợ
Đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền xã, phường mới, tỉnh Thanh Hóa bố trí ngân sách hỗ trợ chỉnh trang cơ sở vật chất, trang thiết bị. Căn cứ rà soát, đánh giá hiện trạng đội ngũ, tỉnh đã điều động, tăng cường gần 300 cán bộ từ miền xuôi lên các xã miền núi công tác, đồng thời ban hành chính sách hỗ trợ từ 1,25 đến 1,75 lần mức lương cơ sở/người/tháng.
Theo báo cáo, cấp xã ở Thanh Hóa hiện có 10.218 cán bộ, công chức; trong đó người có trình độ đại học, trên đại học chiếm 99,4%; trung cấp, cao đẳng chiếm 0,6%. Về lý luận chính trị, cán bộ có trình độ cử nhân, cao cấp đạt 6,05%; trung cấp chiếm 73,4%.
Thiếu hụt chuyên môn sâu và giải pháp
Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Thanh Hóa Phạm Mai Anh nhấn mạnh: "Công tác bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức cấp xã được triển khai nghiêm túc, chặt chẽ, đúng quy trình, công khai, minh bạch, kịp thời. Dù vậy, tỉnh vẫn thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn sâu về quy hoạch, xây dựng, tài nguyên, kế toán, khoa học, công nghệ." Qua tổng hợp, cán bộ có chuyên ngành kế toán là 8,9%; nông nghiệp - môi trường chiếm 16,7%; khoa học xã hội - văn hóa chiếm 12%; kỹ thuật - xây dựng chỉ 2,4%; công nghệ thông tin 1,5%.
Để khắc phục, tỉnh đa dạng hóa phương thức tập huấn nghiệp vụ theo nhu cầu cơ sở, đồng thời giao Sở Nội vụ phối hợp với Trường đại học Hồng Đức mở các lớp đào tạo văn bằng 2 về công nghệ thông tin, quản lý tài nguyên, xây dựng, kế toán cho cán bộ cấp xã.
Định hướng nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở
Tỉnh ủy Thanh Hóa vừa ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU về tập trung lãnh đạo nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở giai đoạn 2025-2030. Tỉnh tiếp tục rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ về trình độ, năng lực, sở trường, kinh nghiệm, nhất là sau gần một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, để sắp xếp, bố trí phù hợp, bảo đảm "đúng người, đúng việc, đúng thời điểm, đúng địa bàn"; "tiêu chuẩn hóa, trẻ hóa, chuyên môn hóa" trong xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở, đáp ứng tiêu chuẩn, tiêu chí chức danh, vị trí việc làm và khung năng lực; xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có phẩm chất, năng lực, uy tín ngang tầm nhiệm vụ, đủ sức lãnh đạo, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và nhiệm vụ chính trị tại cơ sở.
