Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh vừa được phê duyệt, phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh với diện tích khoảng 6.232 km² đất liền cùng phần diện tích biển theo ranh giới đã được cấp thẩm quyền phê duyệt. Định hướng phát triển đưa Quảng Ninh trở thành đô thị hiện đại, thông minh, xanh và bền vững; phát huy vai trò cực tăng trưởng quốc gia, đầu tàu phát triển vùng và có sức hút lan tỏa, khả năng cạnh tranh quốc tế.
Mục tiêu phát triển theo từng giai đoạn
Mục tiêu của quy hoạch là xây dựng Quảng Ninh trở thành một đô thị hiện đại, thông minh, xanh và bền vững; là cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, trung tâm dịch vụ, du lịch quốc tế, công nghiệp hiện đại, kinh tế biển, logistics và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, địa phương được định hướng phát triển thành khu vực có chất lượng sống cao, hạ tầng đồng bộ, môi trường sinh thái được bảo vệ, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
Đến năm 2030, Quảng Ninh phấn đấu trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch quốc tế, cửa ngõ thương mại quốc gia, dịch vụ chất lượng cao và sản xuất ứng dụng công nghệ cao. Đến năm 2040, địa phương hướng tới mô hình đô thị biển quốc gia, đô thị biển văn minh, hiện đại, có hệ thống hạ tầng và quản trị đô thị thông minh. Đến năm 2050, Quảng Ninh được định hướng trở thành phố giá trị di sản mang tầm quốc tế, trung tâm kinh tế biển, cửa ngõ giao thương quan trọng của Việt Nam với khu vực Đông Nam Á.
Chỉ tiêu cụ thể về dân số và du lịch
Quy hoạch đặt ra các chỉ tiêu cụ thể về dân số, du lịch và đất xây dựng đô thị. Đến năm 2030, dân số toàn đô thị dự kiến khoảng 2,23 đến 2,32 triệu người, trong đó dân số thường trú khoảng 1,75 triệu người. Đến năm 2040, dân số dự kiến đạt khoảng 2,98 đến 3,10 triệu người; đến năm 2050 đạt khoảng 3,60 đến 3,80 triệu người.
Về du lịch, Quảng Ninh đặt mục tiêu đón khoảng 28 đến 30 triệu lượt khách vào năm 2030, trong đó khách quốc tế khoảng 9 đến 10 triệu lượt. Đến năm 2050, tổng lượng khách dự kiến đạt khoảng 40 đến 45 triệu lượt, khách quốc tế khoảng 13 đến 15 triệu lượt.
Cấu trúc phát triển đô thị đa cực
Về cấu trúc phát triển, quy hoạch xác định mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp. Không gian phát triển được tổ chức theo các hành lang đô thị ven biển, hành lang biển đảo và hành lang sinh thái đồi núi. Bên cạnh đó, Quảng Ninh được phân thành các vùng phát triển kinh tế-xã hội gồm vùng đô thị phía tây, vùng đô thị phía đông, vùng biển đảo phía nam và vùng đồi núi phía bắc.
Trong đó, các trung tâm động lực được xác định gồm Hạ Long, Móng Cái, Vân Đồn, Quảng Yên và không gian di sản Yên Tử-Vịnh Hạ Long. Hạ Long được định hướng là trung tâm dịch vụ, du lịch quốc tế gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Móng Cái giữ vai trò trung tâm cửa khẩu, thương mại, logistics và hợp tác qua biên giới. Vân Đồn tiếp tục được định hướng là khu kinh tế biển, du lịch nghỉ dưỡng, dịch vụ cao cấp và đổi mới sáng tạo. Quảng Yên là khu kinh tế ven biển, công nghiệp công nghệ cao, logistics, cảng biển và đô thị hiện đại.
Bảo tồn di sản và phát triển bền vững
Một điểm đáng chú ý trong quy hoạch là yêu cầu bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Các khu vực như Vịnh Hạ Long, Yên Tử, Bái Tử Long, Cô Tô, Vân Đồn, Bình Liêu, Tiên Yên được định hướng phát triển gắn với du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, nghỉ dưỡng và bảo vệ cảnh quan. Quy hoạch nhấn mạnh việc kiểm soát chặt chẽ phát triển đô thị, công nghiệp, khai thác khoáng sản, lấn biển và các hoạt động có nguy cơ tác động đến môi trường, di sản, rừng, biển đảo.
Hạ tầng giao thông và kỹ thuật
Về hạ tầng giao thông, Quảng Ninh tiếp tục phát triển mạng lưới kết nối vùng và quốc tế. Các tuyến cao tốc Hải Phòng-Hạ Long-Vân Đồn-Móng Cái, các trục giao thông kết nối Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Lạng Sơn và các cửa khẩu được xác định là nền tảng quan trọng để mở rộng không gian phát triển. Hệ thống cảng biển, đường thủy nội địa, đường sắt, cảng hàng không Vân Đồn và vận tải công cộng cũng được định hướng đầu tư đồng bộ, phục vụ phát triển kinh tế biển, du lịch, logistics và giao thương quốc tế.
Trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, quy hoạch đặt yêu cầu phát triển hệ thống cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, chất thải rắn, cấp điện, chiếu sáng, viễn thông và hạ tầng số theo hướng hiện đại, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải. Đến năm 2050, tổng nhu cầu cấp nước của Quảng Ninh dự kiến khoảng 1,8 triệu m³/ngày đêm. Hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị, công nghiệp, du lịch và khu dân cư phải được đầu tư đồng bộ, bảo đảm hạn chế ô nhiễm môi trường.
Ứng phó biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường
Quy hoạch cũng đề cập rõ yêu cầu ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai, bảo vệ rừng ngập mặn, rừng phòng hộ, kiểm soát ngập úng, xói lở bờ biển, bảo vệ nguồn nước và hệ sinh thái biển. Các khu vực ven biển, ven sông, đảo và vùng đồi núi được yêu cầu kiểm soát cao độ nền, mật độ xây dựng, thoát nước mặt, đồng thời bố trí không gian xanh, công viên, hồ điều hòa, hành lang sinh thái để tăng khả năng thích ứng.
Với tầm nhìn đến năm 2075, Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh không chỉ là định hướng phát triển không gian mà còn là chiến lược phát triển dài hạn của địa phương. Cấu trúc không gian đa cực cùng hệ thống hành lang phát triển mới được kỳ vọng sẽ mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng để Quảng Ninh từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển quốc gia và khu vực Đông Nam Á, một trong những đầu tàu tăng trưởng của cả nước.
