Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa có kết luận yêu cầu UBND TP.HCM chịu trách nhiệm toàn diện trong việc giải quyết các vướng mắc của Dự án giải quyết ngập do triều có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) - dự án chống ngập 10.000 tỉ đồng. Mục tiêu là bằng mọi giá hoàn thành dự án trong năm 2026.
Dự án trọng điểm, cấp thiết
Phó thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh đây là dự án lớn, trọng điểm, cấp thiết của TP.HCM nhằm khắc phục tình trạng ngập úng do triều, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng ngày càng phức tạp. Quá trình triển khai gặp vướng mắc, dẫn đến chậm tiến độ kéo dài, gây bức xúc và ảnh hưởng đến dân sinh.
Chính phủ yêu cầu UBND TP.HCM và các cơ quan liên quan tập trung xử lý ngay vướng mắc, khẩn trương hoàn thành các công trình để đưa vào vận hành trong năm 2026, theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ, cũng như cam kết của thành phố.
Đủ căn cứ pháp lý để xử lý
Về căn cứ pháp lý, các bộ, cơ quan liên quan khẳng định quy định pháp luật hiện hành và chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Chính phủ đã đủ cơ sở để xử lý vướng mắc. UBND TP.HCM có đầy đủ thẩm quyền giải quyết các vấn đề hiện nay, không thuộc thẩm quyền của Chính phủ hay Thủ tướng.
Lãnh đạo BIDV đã đề xuất phương án hỗ trợ nhà đầu tư có thêm nguồn lực để hoàn thành dự án trong năm 2026, nếu nhà đầu tư được thành phố giao đất. Phó thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND TP.HCM quyết định và chỉ đạo thỏa thuận, thống nhất với nhà đầu tư để giải quyết dứt điểm vướng mắc theo thẩm quyền, bảo đảm kịp thời, đúng quy định tại Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 212/NQ-CP.
Rà soát tăng quỹ đất trả cho nhà đầu tư
Liên quan đến phương án tài chính, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, nêu rõ sự khác biệt về cách hiểu giữa thành phố và nhà đầu tư. UBND TP.HCM đề xuất thanh toán 7 lô đất theo hợp đồng cũ và bù trừ chênh lệch bằng ngân sách, trong khi Trung Nam đề xuất thanh toán toàn bộ giá trị dự án bằng quỹ đất theo nguyên tắc ngang giá. Ước tính giá trị 7 lô đất hiện tại khoảng 4.983 tỉ đồng, trong khi tổng giá trị dự án điều chỉnh lên tới 14.446 tỉ đồng. Nếu theo phương án nhà đầu tư, thành phố phải bố trí thêm quỹ đất mới ngoài hợp đồng.
Bộ Tài chính khẳng định, căn cứ Nghị quyết số 212/NQ-CP, đây là dự án BT thanh toán bằng quỹ đất, không phải bằng ngân sách. Bộ đề nghị UBND TP.HCM chủ động rà soát, thỏa thuận thống nhất với nhà đầu tư để sửa đổi, bổ sung hợp đồng dựa trên cơ chế linh hoạt của Nghị quyết số 16/2026. Thành phố tự quyết định phương án thanh toán theo thẩm quyền, không cần trình Thủ tướng đối với các nội dung đã được phân cấp.
Không nên chuyển đổi hình thức đầu tư
Đối với đề xuất của TP.HCM về việc nếu không thỏa thuận được với nhà đầu tư sẽ chấm dứt hợp đồng BT để chuyển sang đầu tư công, Bộ Tài chính đề nghị đánh giá kỹ tính khả thi và hệ lụy. Việc chuyển đổi kéo theo nhiều thủ tục phức tạp: kiểm toán, quyết toán khối lượng cũ, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, lập và phê duyệt dự án đầu tư công mới, đấu thầu chọn nhà thầu mới. Phương án này tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn thi công kéo dài, phát sinh thêm chi phí lãi vay lớn, dễ dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện kéo dài với nhà đầu tư về giá trị khối lượng đã thực hiện.
Văn bản của Bộ Tài chính nêu: "Việc lựa chọn bất kỳ phương án nào đều phải bảo đảm mục tiêu cao nhất là hoàn thành dự án trong năm 2026 theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và không làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện kéo dài".
