Chính phủ Nepal đã chính thức yêu cầu Trung Quốc ngay lập tức dừng việc xây dựng bức tường chắn dọc theo sông Bhote Koshi, với lý do công trình này có thể làm thay đổi dòng chảy của dòng sông và gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho phía Nepal. Sự việc lần đầu tiên được Văn phòng Hành chính Quận Sindhupalchowk báo cáo lên Bộ Nội vụ khoảng hai tuần trước.
Phản ứng từ chính quyền địa phương
Một quan chức tại Văn phòng Hành chính Quận Sindhupalchowk cho biết với tờ Kathmandu Post rằng họ đã nhận được thông tin từ người dân địa phương về việc phía Trung Quốc đang tiến hành xây dựng một bức tường ở khu vực biên giới của họ. Công trường xây dựng nằm rất gần với đường biên giới giữa Nepal và Trung Quốc. “Sau đó, chúng tôi đã viết thư cho Bộ Nội vụ để hỏi liệu việc xây dựng đơn phương như vậy có nằm trong khuôn khổ thỏa thuận song phương giữa Nepal và Trung Quốc hay không, và liệu nó có cần sự đồng thuận trước từ phía bên kia hay không”, vị quan chức này cho biết.
Chuyển vấn đề lên cấp ngoại giao
Dựa trên thông tin từ chính quyền địa phương, Bộ Nội vụ đã đưa vấn đề này lên Bộ Ngoại giao. Bộ Ngoại giao sau đó đã gửi công hàm tới phía Trung Quốc, yêu cầu tạm dừng việc xây dựng bức tường. Theo các quan chức, công trình đang được thi công gần cột mốc biên giới số 53, thuộc khu vực biên giới Nepal-Trung Quốc.
Vi phạm nghị định thư biên giới 1963
Theo nghị định thư biên giới được ký kết giữa Nepal và Trung Quốc vào năm 1963, mỗi bên phải thông báo trước cho bên kia trong trường hợp xây dựng bất kỳ công trình nào dọc theo biên giới quốc tế. Ngoài ra, cả hai bên đều không được phép thay đổi dòng chảy của các con sông biên giới. “Văn phòng nhập cư địa phương ở Kodari, Sindhupalchowk, đã báo cáo vụ việc cho văn phòng hành chính quận, và sau đó họ đã thông báo cho chúng tôi (Bộ Nội vụ)”, ông Ananda Kafle, người phát ngôn của Bộ Nội vụ, cho biết.
Nguy cơ thiên tai và thiệt hại
Nghị định thư nêu rõ hai bên phải ngăn chặn việc thay đổi các con sông biên giới theo nghị định thư đã ký kết. Điều này áp dụng cho cả hai phía biên giới Ấn Độ-Trung Quốc, theo một quan chức thuộc Cục Khảo sát. Cột mốc số 53 trên biên giới Nepal-Trung Quốc nằm gần công trường xây dựng. Nghị định thư biên giới cũng nhấn mạnh rằng cả hai bên không được cố ý thay đổi dòng chảy của sông biên giới. Nghị định thư cũng quy định rằng cả hai bên cần áp dụng các biện pháp chung để ngăn ngừa thiệt hại và có điều khoản bồi thường nếu bất kỳ bên ký kết nào gây thiệt hại ở một trong hai bên biên giới do sự thay đổi dòng chảy của sông.
Sông Bhote Koshi nằm trong một trong những khu vực dễ chịu thiên tai nhất, và bất kỳ công trình xây dựng nào dọc theo sông hoặc nỗ lực thay đổi dòng chảy của nó đều sẽ gây ảnh hưởng lớn đến phía biên giới Nepal trong mùa mưa, các quan chức cảnh báo.
