Mưa lớn do hoàn lưu sau bão số 1 kết hợp hội tụ gió trên cao và rãnh áp thấp đã gây thiệt hại nặng nề tại tỉnh Điện Biên. Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Tới, hai đợt mưa lớn diện rộng đã xảy ra, với lượng mưa đặc biệt lớn tại một số khu vực: Huổi Só (xã Tủa Thàng) hơn 220 mm, Sín Chải hơn 160 mm, Mường Mùn gần 150 mm. Hậu quả là lũ ống và lở đất đã ảnh hưởng đến 23/45 xã, gây thiệt hại về nhà ở, trồng trọt, chăn nuôi, giao thông, thủy lợi và nhiều trường học.
Thiệt hại cụ thể và biện pháp khắc phục
Cụ thể, 212 nhà bị hư hỏng một phần hoặc nằm trong vùng nguy hiểm phải di dời khẩn cấp; hơn 62 ha lúa bị ngập úng; gần 200 con gia súc, gia cầm bị lũ cuốn; 50 tuyến quốc lộ, tỉnh lộ, đường liên xã và liên thôn bị hư hỏng. Nhiều công trình thủy lợi, điểm trường, công trình đang thi công cũng bị hư hại. Ngoài ra, mưa lũ còn làm nghiêng, đổ 6 cột cáp viễn thông, nhiều cột điện và một công trình thủy điện đang thi công ở xã Nậm Nèn bị thiệt hại nặng nề. Ông Nguyễn Văn Tới nhấn mạnh: “Đây là thiệt hại rất đáng kể đối với một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn như Điện Biên, cho thấy thiên tai đang diễn biến ngày càng cực đoan, dị thường, khó dự báo”.
Ứng phó khẩn cấp theo phương châm '4 tại chỗ'
Ngay sau khi thiên tai xảy ra, Ủy ban nhân dân các xã, phường đã chỉ đạo Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự, các cơ quan chuyên môn, lực lượng công an, quân sự, dân quân tự vệ và lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai kiểm tra hiện trường, huy động tối đa lực lượng, phương tiện và vật tư tại chỗ để khắc phục hậu quả theo phương châm “4 tại chỗ”. Nhiều địa phương như xã Nà Tấu, Tủa Chùa, Pú Nhung đã huy động đông đảo cán bộ, chiến sĩ và nhân dân tham gia xử lý các điểm sạt lở, bảo đảm giao thông, khơi thông dòng chảy, hỗ trợ sơ tán người dân và ổn định đời sống.
Di dời 35 hộ dân tại xã Na Sang
Tại xã Na Sang, mưa lớn trong đêm 8 và rạng sáng 9/7 gây sạt lở đất nhiều khu vực. Chính quyền địa phương đã chủ động rà soát, di dời 35 hộ dân đến nơi an toàn, không có thiệt hại về người. Ông Trần Hồng Quân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Na Sang cho biết: “Xác định an toàn tính mạng, tài sản nhân dân là quan trọng nhất, ngay trong đêm 8/7 xã đã huy động gần 100 người hỗ trợ 35 gia đình di dời nhà cửa, tài sản đến nơi tránh trú an toàn”.
Dự báo thiên tai còn phức tạp
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, mùa mưa bão năm 2026 còn diễn biến rất phức tạp; nguy cơ mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng vẫn ở mức cao, nhất là tại các khu vực đất đã bão hòa nước. Ông Nguyễn Văn Bách, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Pú Nhung, cho biết thiệt hại nặng nề trên địa bàn là các tuyến đường: Rạng Đông-Nà Tòng, Chiềng Ban-Rạng Đông, Phiêng Pi-Trại Phong, Trại Đậu-Rạng Đông, Rạng Đông-Thớ Tỷ-Háng Chua-Trạm Củ, Phình Sáng-Mường Giàng... với 20 điểm sạt lở đất đá từ ta-luy dương đổ xuống nền đường. Việc khắc phục gặp nhiều khó khăn, hiện còn nhiều điểm chưa tiếp cận được.
Chỉ đạo không được chủ quan
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên, ông Lò Văn Cương, biểu dương trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền cấp xã đã chủ động ứng phó, nhưng nhấn mạnh: “Không được chủ quan, lơ là trong bất cứ tình huống nào”, nhất là khi mùa mưa lũ mới bắt đầu và còn kéo dài nhiều tháng tới. Ông yêu cầu các sở, ngành, Ủy ban nhân dân cấp xã và Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự quán triệt quan điểm đặt an toàn tính mạng, sức khỏe của nhân dân lên trên hết; chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời, không để bị động. Các Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường chịu trách nhiệm toàn diện trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh về công tác phòng, chống thiên tai. Duy trì trực ban 24/24 giờ, theo dõi bản tin dự báo, bảo đảm thông tin đến từng thôn, bản, nhất là vùng sâu, vùng xa.
Rà soát 49 hộ dân trong vùng nguy hiểm
Riêng 49 hộ dân đang nằm trong vùng nguy hiểm phải di dời khẩn cấp và 38 hộ có nguy cơ sạt lở tại các xã Na Sang, Tuần Giáo, Tủa Thàng, Mường Tùng, Tủa Chùa, Quài Tở, Mường Luân... Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các xã thường xuyên kiểm tra, chăm lo đời sống, không để người dân quay lại nơi ở cũ khi chưa bảo đảm an toàn; đồng thời rà soát quỹ đất, đề xuất phương án bố trí ổn định dân cư lâu dài.
