Trước tình trạng ngập úng nghiêm trọng trong mùa mưa bão, thành phố Hà Nội đang khẩn trương triển khai 9 dự án chống ngập cấp bách với tổng mức đầu tư lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Các công trình này nhằm tăng cường khả năng tiêu thoát nước, dự kiến sẽ hoàn thành trước mùa mưa bão năm 2026 để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và đô thị hóa nhanh.
Dự án cải tạo tuyến hạ lưu sông Kim Ngưu
Một trong những dự án trọng điểm là cải tạo tuyến hạ lưu sông Kim Ngưu nối sông Tô Lịch với trạm bơm Yên Sở, với tổng mức đầu tư gần 700 tỷ đồng. Công trình này được thực hiện theo Kế hoạch 325 của UBND TP Hà Nội ban hành ngày 3/12/2025, nhằm tăng khả năng trữ, thoát và dẫn nước cho lưu vực sông Tô Lịch và sông Nhuệ.
Quy mô và tiến độ thi công
Dự án bao gồm việc xây dựng kè bê tông dự ứng lực dài 5,3 km dọc hai bờ sông Kim Ngưu, nạo vét lòng sông sâu 3,6 mét, và xây cống kết nối sông Tô Lịch với hồ Linh Đàm. Đáng chú ý, công trình được thực hiện trong phạm vi hiện trạng mà không cần giải phóng mặt bằng, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.
Các hạng mục chính phục vụ thoát nước dự kiến hoàn thành trước ngày 30/4, trong khi các phần còn lại sẽ được bàn giao chậm nhất vào ngày 30/6. Tiến độ này được đảm bảo để kịp thời ứng phó với mùa mưa bão sắp tới.
Dự án cải tạo kênh Thụy Phương
Song song đó, dự án cải tạo kênh Thụy Phương với tổng mức đầu tư 869 tỷ đồng cũng đang được triển khai tích cực. Công trình này có vai trò bổ cập nước từ sông Hồng cho sông Tô Lịch, nhằm tăng lưu lượng dòng chảy, cải thiện chất lượng nước, tạo cảnh quan và hỗ trợ tiêu thoát nước.
Tác động đến khu vực lân cận
Kênh Thụy Phương dài gần 3,6 km sẽ được xây dựng với cống hộp kích thước 3x3 mét. Dự án không chỉ giảm thiểu tình trạng ngập úng tại tiểu lưu vực Cổ Nhuế - bao gồm các khu vực Đông Ngạc, Resco, Ecohome, Đoàn Ngoại giao, Tây Hồ Tây và Ciputra - mà còn phục vụ cho hoạt động tưới tiêu nông nghiệp.
Đến thời điểm hiện tại, nhà thầu đã hoàn thành việc đổ bê tông dầm đỉnh cừ khoảng 100 mét và thi công hơn 800 mét trong tổng số hơn 1.300 mét cừ bê tông. Tuyến cống hộp từ đường Hoàng Minh Thảo, Võ Chí Công đến sông Tô Lịch dài 3,9 km cũng đang được quây rào, cắt đường và bóc mặt đường để thi công. Hạng mục chính dự kiến hoàn thành trước 30/4, các phần còn lại sẽ kết thúc chậm nhất vào 30/6.
Các hồ điều hòa trọng điểm
Bên cạnh các dự án cải tạo sông ngòi, Hà Nội còn đầu tư xây dựng và nâng cấp nhiều hồ điều hòa nhằm tăng cường khả năng trữ nước và điều tiết lưu lượng.
Hồ điều hòa Phú Đô
Với mức đầu tư 800 tỷ đồng, hồ điều hòa Phú Đô tại phường Từ Liêm có diện tích mặt nước hơn 31 ha trên tổng diện tích 36,76 ha. Công trình bao gồm kè hồ dài khoảng 2,7 km, hai tuyến cống hộp điều tiết nước vào - ra, một tuyến cống nối ra sông Nhuệ, và hai máy bơm công suất lớn.
Hồ Phú Đô kết hợp với trạm bơm Đồng Bông 1 tạo thành cụm đầu mối, giúp tăng năng lực tiêu thoát nước cho tiểu lưu vực Mỹ Đình theo quy hoạch thoát nước của Thủ đô.
Hồ đầu mối Mễ Trì và hồ Yên Nghĩa
Hồ đầu mối Mễ Trì (Đồng Bông 2) tại phường Đại Mỗ được đầu tư khoảng 370 tỷ đồng, với diện tích khoảng 12 ha và kè bao quanh dài hơn 1,9 km. Dự án đã hoàn thành hơn 14 ha trên tổng số 17 ha, dự kiến bàn giao mặt bằng trước ngày 28/2 và hoàn thành chậm nhất vào 30/6.
Trong khi đó, hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 tại xã An Khánh có tổng mức đầu tư 858 tỷ đồng, với diện tích mặt hồ khoảng 20 ha và kè dài 2,5 km. Đến ngày 14/2, nhà thầu đã hoàn thành khoảng một nửa diện tích, dự kiến bàn giao mặt bằng trước 28/2. Các hạng mục chính sẽ hoàn thành trước 30/4, phần còn lại chậm nhất vào 30/6.
Hồ điều hòa Yên Nghĩa 2 với tổng đầu tư 250 tỷ đồng và quy mô khoảng 5 ha cũng đang được triển khai, dự kiến hoàn thành các hạng mục chính trước 30/4 và toàn bộ trước 31/5.
Các dự án bổ trợ khác
Ngoài ra, thành phố còn thực hiện nhiều dự án bổ trợ như nâng công suất trạm bơm và xây cống dọc đại lộ Thăng Long với tổng đầu tư 163 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trước 30/4. Dự án cải tạo, nâng cấp công trình tiêu thoát nước với tổng đầu tư 262 tỷ đồng cũng đang được thi công tại khu vực gần công viên Hòa Bình.
Đặc biệt, dự án xây dựng và lắp đặt bổ sung trạm bơm, bể điều tiết lưu vực Tô Lịch - Tả Nhuệ với tổng đầu tư 590 tỷ đồng nhằm xử lý ngập úng tại các khu đô thị lớn và khu vực Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh, Gia Lâm. Các hạng mục này dự kiến hoàn thành trước 30/4.
Bối cảnh và kỳ vọng
Việc triển khai khẩn cấp các dự án chống ngập xuất phát từ thực trạng ngập úng nghiêm trọng trong thời gian qua. Từ tháng 8 đến tháng 10/2025, nhiều trận mưa lớn với lượng nước vượt quá công suất thiết kế của hệ thống thoát nước đã khiến hàng trăm tuyến phố và nhiều xã ngoại thành chìm trong nước, gây ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân và hoạt động kinh tế.
Với sự đầu tư quy mô và tiến độ thi công khẩn trương, thành phố Hà Nội kỳ vọng các dự án này sẽ giảm thiểu đáng kể tình trạng ngập úng, cải thiện môi trường sống và đảm bảo an toàn cho người dân trong mùa mưa bão sắp tới.
