Bộ Tài chính trong Báo cáo kinh tế xã hội 6 tháng đầu năm 2026 đã chỉ ra những vướng mắc khiến giải ngân đầu tư công chưa đạt kỳ vọng: giải phóng mặt bằng chậm, khan hiếm nhân công, thiếu nguyên vật liệu và công tác tổ chức thực hiện chưa chủ động. Dù cao hơn cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân nửa đầu năm vẫn chưa đáp ứng mục tiêu đề ra. Vấn đề cốt lõi, theo nhận định, nằm ở khâu tổ chức chưa chủ động, và mấu chốt là con người thực thi.
Thực tế địa phương: Chủ động tạo đột phá
Ví dụ điển hình là Lâm Đồng. Tính đến giữa tháng 5/2026, tỷ lệ giải ngân đầu tư công của tỉnh mới chỉ đạt khoảng 6%. Tuy nhiên, trong vòng 40 ngày sau đó, tỷ lệ này tăng gấp 10 lần, lên 60%, nhờ tỉnh kịp thời thay đổi phương thức điều hành. Cụ thể, Lâm Đồng đã xây dựng phần mềm nội bộ theo dõi tiến độ giải ngân theo thời gian thực đối với từng xã, phường và đặc khu. Mọi thông tin về hồ sơ, thủ tục và tình trạng giải ngân được cập nhật liên tục từng giờ, giúp lãnh đạo tỉnh nắm bắt ngay các vướng mắc để chỉ đạo xử lý, không để hồ sơ tồn đọng kéo dài. Kết quả là giải ngân tăng vọt chỉ trong 40 ngày.
Tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng dẫn chứng: "Có địa phương vừa qua đổi cán bộ, trong 8 ngày giải ngân vốn đầu tư công tăng lên 9%". Điều này cho thấy vai trò quyết định của người đứng đầu trong thúc đẩy giải ngân.
Trách nhiệm người đứng đầu là then chốt
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tại phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo đã nhấn mạnh: "Lấy kết quả thực hiện và tiến độ giải ngân làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và trách nhiệm của người đứng đầu". Ông yêu cầu phải "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả" để mục tiêu giải ngân 100% vốn ngân sách Trung ương năm 2026 có thể về đích.
Năm 2026, kế hoạch vốn đầu tư công được phê duyệt ở mức cao nhất từ trước đến nay, với tổng đầu tư công lên tới khoảng 1.008.610 tỉ đồng, tương đương 7,85% GDP danh nghĩa năm 2025. Mỗi đồng vốn công không chỉ tác động trực tiếp đến tổng cầu mà còn kích hoạt thêm vài đồng vốn tư, lan tỏa đến các lĩnh vực như vật liệu xây dựng, hạ tầng, xây lắp, bất động sản, logistics. Vì vậy, đầu tư công luôn được coi là giải pháp hàng đầu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Mục tiêu tăng trưởng kép và khát vọng quốc gia
Báo cáo phương hướng nhiệm vụ 6 tháng cuối năm của Bộ Tài chính khẳng định: "Kiên quyết điều chuyển vốn đầu tư công đối với các cơ quan chậm giải ngân; đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm giải ngân 100%". Mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số liên tục trong giai đoạn 2026-2030 là nhiệm vụ khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh địa chính trị thế giới bất ổn. Lãnh đạo Đảng và Nhà nước nhiều lần khẳng định phải thực hiện bằng được mục tiêu này, không phải tăng trưởng bằng mọi giá, mà là hiện thực hóa khát vọng đưa đất nước đến kỷ nguyên giàu có và thịnh vượng.
Khát vọng lớn đòi hỏi nỗ lực lớn, đặc biệt và khác biệt từ mỗi người, mỗi doanh nghiệp, mỗi cơ quan, địa phương trên mọi mặt trận, không chỉ đầu tư công. Chỉ khi mỗi người ý thức được trách nhiệm với mục tiêu chung, chúng ta mới có thể "mở xa lộ" tiến vào kỷ nguyên mới của đất nước.
