Ngày 1/7, TP.HCM đồng loạt khởi công nhiều công trình, dự án nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026). Điểm nổi bật của các công trình này là sự đột phá về tư duy, công nghệ và tác động mạnh mẽ đến tăng trưởng kinh tế cũng như đời sống xã hội của thành phố trong giai đoạn mới.
Hầm vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu: Công trình đầu tiên tại Việt Nam
Đơn cử, hầm vượt biển thuộc dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu là công trình đầu tiên triển khai tại Việt Nam. Vượt lên ý nghĩa một công trình giao thông kết nối TP.HCM với các địa phương khu vực phía Nam, hầm vượt biển còn thể hiện khát vọng chinh phục đại dương, chinh phục các tiến bộ kỹ thuật và công nghệ của thành phố.
Đường hầm sông Sài Gòn: Biểu tượng kết nối và phát triển
Suốt 50 năm qua, TP.HCM luôn là nơi thí điểm, triển khai các mô hình kinh tế và tiến bộ khoa học kỹ thuật đầu tiên trên cả nước. Trong đó, đường hầm sông Sài Gòn (hầm Thủ Thiêm) cho đến nay vẫn là hầm vượt sông duy nhất tại Việt Nam. Sau 7 năm xây dựng và thi công bằng công nghệ đúc, dìm dài nhất Đông Nam Á, dự án đã góp phần kết nối bán đảo Thủ Thiêm với trung tâm thành phố. Không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển, giải quyết ùn tắc giao thông, dự án còn biến bán đảo Thủ Thiêm hoang sơ trước đó thành khu vực đắc địa bậc nhất TP.HCM, tạo tiền đề phát triển cho khu vực phía đông thành phố hiện nay.
Khu chế xuất Tân Thuận: Thành công từ thí điểm đầu tiên
Ngược thời gian về 35 năm trước, Khu chế xuất Tân Thuận – khu chế xuất đầu tiên của Việt Nam – cũng ra đời tại TP.HCM. Đây là giai đoạn thí điểm phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, mở cửa thu hút nguồn lực sau Đổi mới 1986. Các doanh nghiệp hoạt động ở đây được hưởng ưu đãi về thuế xuất nhập khẩu, sản xuất chủ yếu để xuất khẩu. Hàng hóa, nguyên liệu ra vào khu chế xuất được xử lý như hàng xuất khẩu và nhập khẩu. Đến nay, sau hơn 3 thập niên hoạt động, khu chế xuất không chỉ thu hút hàng trăm nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm các thương hiệu lớn trong lĩnh vực công nghệ cao, mà còn có hiệu suất đầu tư vượt trội. Cụ thể, nếu suất đầu tư trung bình của các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố là 8,63 triệu USD/ha thì Khu chế xuất Tân Thuận đạt 15 - 56 triệu USD/ha.
Những dấu mốc tiên phong khác
Tương tự, hình thức BT (xây dựng - chuyển giao) được TP.HCM triển khai đầu tiên, sau đó nhân rộng ra cả nước vì nhiều công trình đem lại hiệu quả cao. Thành phố cũng là nơi đầu tiên chuyển đổi thành công mô hình hợp tác xã kiểu cũ sang mô hình tự chủ tài chính, đưa Saigon Co.op trở thành một trong những tập đoàn bán lẻ hàng đầu cả nước, cạnh tranh với cả các "ông lớn" nước ngoài. Thị trường chứng khoán cũng ra đời tại đây, đặt nền móng cho các mô hình tài chính hiện đại, trong đó có Trung tâm Tài chính quốc tế ngày nay.
Tinh thần tiên phong là bản sắc của TP.HCM
Lâu nay, khi nói TP.HCM là "đầu tàu", nhiều người thường nghĩ về những đóng góp to lớn của thành phố với kinh tế đất nước. Tuy nhiên, nhìn vào hành trình phát triển suốt 50 năm qua, "đầu tàu" chính là dấu ấn tiên phong, bản lĩnh đi đầu, trách nhiệm dấn thân; tinh thần đổi mới và sự sáng tạo không ngừng. Có thể khẳng định, chính nhờ dấu ấn đó, trong nửa thế kỷ mang tên Bác, TP.HCM luôn giữ vị trí dẫn đầu, đóng góp nhiều nhất cho tăng trưởng kinh tế đất nước. Tinh thần ấy giờ đây đã trở thành bản sắc của TP.HCM, tiếp tục được thể hiện qua những dự án, công trình đột phá kỹ thuật, công nghệ và tầm nhìn được khởi công hôm nay; qua những quyết sách táo bạo, đổi mới, lấy người dân làm chủ thể của lãnh đạo chính quyền thành phố. TP.HCM vẫn đang tiến về phía trước với vinh dự, trách nhiệm để xứng đáng với tên gọi của Người, xứng đáng là thành phố mang tên Bác.
