Trong cuộc họp báo ngày 20/7/2026, Chủ tịch Viện Quốc gia về các chủ thể kinh tế phi nhà nước Cuba, bà Lazara Mercedes Lopez Acea, công bố chi tiết về gói 176 biện pháp chuyển đổi kinh tế và xã hội đã được Quốc hội Chính quyền Nhân dân thông qua vào tháng 6/2026. Các quy định mới này nhằm mở rộng sự tham gia của khu vực tư nhân vào nền kinh tế, trong bối cảnh Cuba đối mặt với khó khăn kinh tế và lệnh cấm vận của Mỹ.
Phạm vi bao trùm của các biện pháp cải cách
Theo bà Lazara Mercedes Lopez Acea, các quy định mới bao trùm nhiều lĩnh vực then chốt như công nghiệp, sản xuất, năng lượng, khai thác mỏ, vận tải, dược phẩm và thương mại. Chương trình cải cách được xây dựng dựa trên các cuộc tham vấn với các chủ thể kinh tế phi nhà nước, nhằm tận dụng nguồn lực tư nhân để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Bà nhấn mạnh rằng các biện pháp này không làm thay đổi vai trò lãnh đạo của doanh nghiệp nhà nước mà chỉ tạo điều kiện cho khu vực tư nhân phát triển song song.
Điểm nhấn trong lĩnh vực thương mại và giao thông
Trong lĩnh vực thương mại, Bộ Nội thương Cuba đã bãi bỏ các quy định hạn chế đối với hoạt động bán buôn của doanh nghiệp tư nhân và hợp tác xã phi nông nghiệp. Điều này cho phép các chủ thể kinh tế phi nhà nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, giúp đa dạng hóa nguồn hàng và giảm sự phụ thuộc vào nhà nước. Đối với lĩnh vực giao thông vận tải, Bộ Giao thông Vận tải Cuba cho phép các pháp nhân nhà nước và tư nhân đủ điều kiện nhập khẩu trực tiếp xe điện để lắp ráp và bán thương mại. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy năng lượng sạch và hiện đại hóa hệ thống giao thông.
Cải cách trong lĩnh vực y tế và dược phẩm
Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, Bộ Y tế Cuba khẳng định sẽ tiếp tục duy trì việc cung cấp dịch vụ y tế ở cả 3 cấp độ dành riêng cho nhà nước, đảm bảo quyền lợi chăm sóc sức khỏe toàn dân. Đồng thời, các doanh nghiệp tư nhân và hợp tác xã phi nông nghiệp được phép quản lý các dịch vụ dược phẩm. Sự thay đổi này kỳ vọng sẽ cải thiện khả năng tiếp cận thuốc men và dịch vụ dược cho người dân, đồng thời giảm tải cho hệ thống y tế công.
Bối cảnh và tác động của cải cách
Các biện pháp cải cách được đưa ra trong bối cảnh Cuba đang trải qua giai đoạn khó khăn kinh tế nghiêm trọng, với lạm phát cao và thiếu hụt hàng hóa cơ bản. Lệnh cấm vận kéo dài của Mỹ càng làm trầm trọng thêm tình hình. Bà Lazara Mercedes Lopez Acea khẳng định rằng các biện pháp mới sẽ mở rộng sự tham gia của lĩnh vực tư nhân vào nền kinh tế Cuba mà không làm thay đổi vai trò lãnh đạo của các doanh nghiệp nhà nước. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới, thu hút đầu tư tư nhân và cải thiện đời sống người dân. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng việc thực thi các biện pháp này sẽ đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là từ hệ thống quan liêu và sự phụ thuộc lâu dài vào mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung.
