Những năm gần đây, nhiều người không khỏi bỡ ngỡ khi lần đầu chứng kiến taxi không người lái (robot taxi) hoạt động tại Mỹ. Thực tế, để đi vào thương mại, các đơn vị cung cấp robot taxi đã nghiên cứu thử nghiệm khá lâu tại vùng vịnh San Francisco (bang California, Mỹ). Suốt nhiều năm, khu vực phía bắc California, bao gồm vùng vịnh San Francisco và Thung lũng Silicon, được biết đến như một trong những cái nôi công nghệ và chuyển đổi số hàng đầu thế giới.
Sandbox – “bệ phóng” cho đổi mới sáng tạo
Một trong những yếu tố quan trọng giúp đạt được thành tựu trên chính là việc tiên phong áp dụng sandbox (khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát) để thử nghiệm các mô hình, sản phẩm mới. Không riêng Mỹ, sandbox đang thúc đẩy nhiều doanh nghiệp Trung Quốc phát triển, nổi bật là thương mại hóa robot hình người tích hợp trí tuệ nhân tạo, hay các mô hình thương mại tại Thượng Hải, Thâm Quyến. Hàng thập kỷ qua, sandbox luôn đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển bứt phá ở nhiều nơi.
Đề xuất sandbox tại Việt Nam
Vừa qua, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đã đề xuất Chính phủ trình Quốc hội ban hành một Nghị quyết thí điểm về cơ chế sandbox, nhằm thúc đẩy liên kết giữa các nhà đầu tư chiến lược nước ngoài và doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực ưu tiên như: điện tử, bán dẫn, ô tô, linh kiện và công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao.
Sandbox cho kinh tế hàng không tầm thấp
Cuối tháng 6 vừa qua, UBND tỉnh Điện Biên đã ban hành Quyết định số 1291/QĐ-UBND về việc cấp phép sandbox đối với sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế hàng không tầm thấp sử dụng phương tiện bay không người lái (UAV/drone) trên địa bàn tỉnh. Quyết định này được đánh giá rất cao vì có thể mở ra cơ hội để Việt Nam khai thác thị trường kinh tế hàng không tầm thấp dự kiến có giá trị toàn cầu lên đến 700 tỉ USD vào năm 2035, trong đó Việt Nam có thể đạt 10 tỉ USD.
Thách thức và yêu cầu cấp thiết
Kỷ nguyên công nghệ, kinh tế số đang phát triển như vũ bão, dẫn đến sự bùng nổ của nhiều sản phẩm, mô hình kinh doanh mới. Thực tế này khiến những quy trình, thủ tục hiện hành có thể không còn phù hợp, thậm chí hạn chế sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực mới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về một cơ chế sandbox để doanh nghiệp Việt Nam có thể kịp thời theo đuổi các xu hướng, làn sóng mới. Nếu không, chúng ta sẽ bỏ lỡ những cơ hội dẫn đến thành công.
Giải pháp đồng bộ
Cơ chế sandbox không đơn thuần là tinh giản các thủ tục, mà cần cả những chương trình hỗ trợ về pháp lý, tài chính cho các mô hình mới, kết hợp cùng hạ tầng cần thiết. Tất cả đòi hỏi một chương trình xây dựng cơ chế sandbox bài bản nhưng luôn linh hoạt, sẵn sàng thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ.
